dall' Italiano al Dialetto Bośàc'
Digitare una parola o una frase da tradurre in dialetto.
I rèdès
I Rèdès
'Nghée ca al sè pugiàva l'umbrìa dol pàs dol montanàar, l'è rèstaàat chèl da vès da parlóor a rént ümèt la stràda.
Iè finìdi li óos dè quanca i fava fèsta i rèdes dala fàcia strógia e dali ganasi ròośa.
Ganàśi 'mpóo rósi ca li fà capìi quat ca lè ol frèc' dèla dómaa.
Ghera ca 'l beśógn dè vìch strümènc' par musüràa 'l pasàa deli stagiù; li fàci di ridisìi, a segónda dèl cólóor, li dava la temperadüra pricìśa dèl' ària.
Ol mèrlo
LA LEGGENDA DEL MERLO
LA LEGENDA DÈL MÈRLO
Tàat tèep fà ca l'era gnàa mò nasüut gnàa 'l pà
tüc' i mèrli i gheva li piümi bianchi coma 'n fior de mac'
ca i pareva puciac' gió ndèl làc',
iera 'm-macolac' e püur, prüma de vignìi scüur.
Pò 'n dì lè capitàat 'n fàto ca tüt la cambiàat !
Coma lè 'ndacia chèsta facenda al lè dìs la legenda
e sa 'n póo de paziensa ghìi, chilò la scoltarìi!
Ol mèrlo al le sà che de fèorèr frec' al fà
e ca la nìif suspisa la vée gió dal ciél ca la pàr 'n vél,
lè a mò 'nvèrèn e al colt sà de stàa par pudìi campàa.
Par cercàa ol modo de scoldàa la gnada, 'ntóren 'l se varda
e da 'n téc', ilò apröf, 'l vìt a vigìi sǜ füm nigro da 'n camì bel nöof.
Ilò sura al se puguàat e subèt 'l se scoldàat,
iscé al ghè vée 'na gran pensada, chèl da fà ilò la sua gnada.
Adès lè ca pǜ 'n crüzi gnàa 'l gèlt, ilò sura al còlt, ol téep al pàsa svèlt,
ormai 'l fréc' e'l gèlt lè 'ndàc' e ol mèrlo 'l völ fàa 'n viac';
apèna fò da la gnada 'l fà 'na gorgoiada:
Iösösmaria, c'aróo büut, nigro coma 'n corf sóo ügüut !
Sóo ca pǜ bianch e püur ma sóo tüt scüur
li piümi góo de lavàa, ndèla rögia ò da prüàa
gió ndèl'acqua a nodàa ma ghè negòt da fàa,
li piümi nigri a la fìi ghóo de tignìi.
Da ilura, par incant tüc' i mérli iè nasüuc' nigri ma amò col sò cant.
Quanca 'l piöof gió 'ndèl'acqua deli pózzi amò i se möof
ma noma per lavàs, ormai i ghà ca pü 'mèet de sbiancàs.
Ol sò bèch gialt le restàat bèl da idìi avèert o àa seràat.
sègiù
s.m.
contenitore a doghe simile ad un barile ma con un solo fondo
La Bìśega e ol Sùul
Vento di Tramontana e il Sole
La Bìśega e ol Sùul
En dì, la Bìśega e ‘l Suul ai rógnàva, - ognantǜü de loor al pretèndeva da vès pǜsé fòrt dèl' òtro, quàn - ca i à idǜut en viagiatóor, ca'l vegneva inàaz - piegaat té - ‘n dèl mantèl.
Ilùra- I dùu litigànc' - ià stabilìit ca - chii de loor duu – ca - ai go l’aris facia a fà 'n mòdo ca 'l viagiatóor 'l se tavès fó ol mantèl dè dòs , al saris stac’ ritügnüut ol pǜsé fòrt.
Ol Vèet dè Bìśega - l’à cuminciàat a bufàa con violensa; ma pǜsé ca 'l bufàva, - pǜsé 'l viagiatóor al se streigeva ité 'ndèl mantèl; - taat ca àla fìi ol póoro Vèet l’ à dùüt renunciaa al sò propòset.
Ol Sùul ilùra - 'l sè fàc-idìi su 'ndèl cél; e dòpo iscé en pìt, ol viagiatóor, l’a ciapaat còlt - e ‘l sè trac’ fó - ol mantèl.
E iscé, la Bìśega l'è stàcia ubligada a reconós ca'l Sùul l'era pǜsé fòrt dè lée.
'l ghè nè amò pubblicati anch e qui in fondo alla pagina (Provincia di Sondrio Albosaggia)
Pulènta e mèla
È cresciuto a polenta e roncola
per dire che mancava il companatico, cresciuto in tempi magri dove la fame era tanta
La pianta del Bertoldo
Ol rè Arduino l’a condanàat Bertoldo a mort, parché ai gheva dic’ ca l’era ‘n baitòz.
Bertoldo al gha domandàat al rè, come ultem desideri, da pudii scirnii fò lüu la pianta endu ca ‘l sariss stac' tacàat sü. L’a giràat tüta l’Italia sensa truàa la pianta giusta: una l’era tròp olta, una tròp basa, una l’era tròp grosa una tròp sitila…..a la fii ol rè al ga perdunat e ‘l ga salvàat la vita.
