dall' Italiano al Dialetto Bośàc'
Digitare una parola o una frase da tradurre in dialetto.
Li rani e chèl rospo d'èn virus
LI RANI E CHÈL ROSPO D'ÈN VIRUS
Ghera 'na olta sü 'nde stà tera da paregi pàart li rani ca li girava giò ndèli pózzi, vargüni par guadagnàs ol lambaròt da vìif e d'òtri a noma par starmbolàa l'acqua e 'l pareva a tüt tranquil e li sbarcava ol lünari, 'mpóo giò e 'mpóo sü da l'acqua.
'Mbèl dì vargòt lè ndac' stòrt, quai rani ià cuminciàat cola tös püsé rauca dol solèt e ol gràgrà l'era bélébée stunàat cal pareva 'n laméet pü che gnàa 'n cànt.
La mia gàta Bigiù
La mia gatta Bijou
LA MIA GÀTA BIGIÙ
La crèatura al mónt pusé furtünàda
la dòrma sóta al mè téc’, tǜta slongàda,
e la sciòrgna e la rónfa e la miaóla,
la se fà su ‘n dèn cavagn e la se srodóla,
la fa li strópi e fó lónga la se stira,
prǜma da ‘na part, pó la se gira,
la sbadàgia e la fa i söö vèrs
‘n póo dal ric’ e ‘n póo d’anvèers.
Gió ‘n dèla sua cùcia tüta ‘mbutìda,
l’ǜnech penśéer l’è la pansa ’mpinìda,
e vargüu ca ògni tant i ghè la grati,
e sènsa nügǜu che la maltrati !!!
La ghà miga òl SPID ca i le tormènta,
gnè la fadiga da taràa la pulènta,
gnè l’impégn da tiràa la fìi dòl mìis:
la vìif come n’Àngel èn Paradìis!
La pròsema òlta ca vegnaróo al mónt
öli ca vèss gnè bèl, gnè grant, gnè biónt,
ma còme la mia gàta Bigiù …
ca la màia, la dòrma la fa la pupù!
fümàa
v. intr.
fumare, esalare fumo; fumare la pipa, la sigaretta o il toscano | al fǜma cóma ‘n tǜrco = fuma come un turco
La móntàgna deli stéli ca iè réet a dàgió
La montagna delle stelle cadenti
èco 'na stòria 'nventàda, ambientada sǜ 'ndèna móntàgna de cuntadìi còi sóo animàai.
La móntàgna deli stéli ca iè réet a dàgió
Sǜ 'ndèli spóndi grandiósi dol mùut Amàar, 'nghée ca l' ària la seva dè pèsc e i cràp li uspitaua lìchen argentàac', 'l nàseua 'na pìscena bàita cuntadìna.
Chiló 'l vìveua ol nòno Leo, 'n óm cò li màa rügóśi cóma la rǜsca dè 'n véc’ pèsc e la sùa tenǜda 'n pìscen mond dèla natüra 'nghée ca la vìta la pulsaua èn armunia.
Ol protagunista pǜsé ciacerù l'era 'l Berto, 'n véc’ bósc cò 'n sénso gùz dèl' batǜdi e 'na braüra da miga crèt 'ndèl truàa sèmpre i pàscoi pǜsé suculénc'. 'N dì, 'ntàat ca l'era 'ntènt a maià scià l' èrba trà i cràp là sentüut 'n früscio stràa.
L'era Mimì, 'na bólp rósa cò 'na gàla biànca sǜl còl ca' la córeua cò 'n' ària strimìda.
"Berto vén debòt, 'l fiǜm lè réet a süga!" - là sclamàat Mimì, ntàat ca'l sarnegàua - "ghè ca pǜ 'n fìl d' acqua par pudì bìif."
Berto, sebée pèrplès là ca esitàat e 'l ghà respundǜut: "preòcupet ca Mimì, ò vìst vargót dè stràa stanòc’, al ghè 'n véc’ póz smentegàat èn fónt àla vàl, sóo mì cóma sè pó ruà iló.
'Nsèma 'l bósc e la bólp i se mès èn màrcia. 'Ndèl pèrcórs ià 'ncuntràat òtri paeśàa dèla móntàgna:
- Ciara, 'na végia càora biànca dèla maśù ca' cò 'l sò bèśolàa 'ncagnìit la riciàmaua l'atensiù di òtri animàai;
- Marta, 'na pégora gióena e purósa ma dotada dè 'n'òregia ecèzionàal ca' la sènteua a dòs li vibraziù dol teré e li óos lóntàni di camósc;
- Grisù, 'l gàal dèla tenǜda ca' cò la sùa óos squilànt al desedàua tǜc’, al lüus dèla dómàa, ma ca' chèsta òlta lè rèstàat èn silènsi travaiàat par la mancànsa dè acqua.
Iè rüàac' al póz, 'n véc’ scérsc dè sàs cüerciàat dè mǜs~c’ ma l'era quaśi a sèch. Berto però, 'l se regordàat deli stòori ca' 'l nòno Leo 'l ghè cüntáva sǜ: "Sóta la preda pǜsé grànda, al ghè 'na stèla réet a dàgió", la mormoràat daparlüu, " 'na stèla ca' la ghà durmìit par sécoi."
Cò i sṍö źòcoi Berto là pruàat a spostàa la gròsa preda. Al ghe lè faua ca. Mimì sènsa ülil lè 'ndàc' apröof e cò 'n cólp balòs dè mǜus 'l ghà ruàat a fàla brǜscàa dè fianch e sót al se urìit 'n pìscen böc' da 'ndua là cuminciàat a bóifò 'n fiòt dè acqua frèsca cóma 'na sorgènt ca' la móntàgna la gheva tegnǜut piacàat par 'mbèlpóo.
L' acqua la scóreva a 'mpinìi 'l léc’ süc' dol torènt e a töià la sìit a tǜc’. Ol cuntadìi, curüut-iló al riciàm dè 'l Berto, là idüut la scéna con maravéia e piaśé. Là carèzàat, 'ntàat cal grignàua, 'l bósc, la bólp e la gióena pégora.
Da chèl dì la vìta sǜ 'ndèla móntàgna, deli stéli ca iè réet a dàgió, lè cambiàda.
I animàai, ünìc' da chèsta vèntüra, ià 'mparàat a vaidàs. Aa ol cuntadìi Leo, a vidìi 'l lègam trà i sṍö animàai e l' acqua, la capìit la 'nteligènsa di sṍö paeśàa.
E ògni òlta ca' 'na stèla la dàva gió, la ğéet dol lṍöch, la diśeva ca' l'era üna deli soréli dèla stèla réet a dàgió ca' la gheva slavàat 'l fiǜm.
'N scrìt da règordàa dè cóma l'armunia e la colaboraziù i pödés portàa acqua e speransa àa 'ndi lṍöch pǜsé amàr dèla tèera.
Vès fò da li àsci
essere fuori dai gangheri / alterato, infuriato
letteralmente = essere uscito dai cardini > esageratamente fuori dalla norma
Coppi
'N ciclista milanes pasando 'n póo prüma de Tiràa al gha domandàat a ‘n contadii:
- "Per la Madonna vado bene?"
- "Ostia, iscè a vardàt disaresi propri de no !"
