dall' Italiano al Dialetto Bośàc'
Digitare una parola o una frase da tradurre in dialetto.
La bólp 'ngórda
LA BÓLP 'NGÓRDA
La bólp la girónzóla itè en dèl bósch e la trua, 'ndèl böc' de 'na piànta, ròbi de maiàa ca ol padrù del bósch l'eva piacàat ilò.
La se fàcia scià piscéna piscéna par püdìi infilàs itè 'ndel böc par maiàa chili ròbi buni ròbi da lecàs scià i bàf , da piach dai òtri ànimai del bosch .
La gha dàc' a maiàa e pó amò a maiàa e pó amò 'n pìt.
L'eva mài maiàt iscè tàat da quànca l'è nasüda.
L'infiniit
L’infinito
L’infiniit
Al m’è sèmpre stacc’ càar sto dosèl empée
E chèsta sciesa, ca la piaca ià
Pròpi belebée de chèl ca'l sta giò ‘nfónt.
Ma ilò sentàat a miràa, da la ià da chèla,
Spàzi ca i pó ca finii, e silénsi
Ca i’è ca de sto mónt, e ‘na pàas fonda
Al me pàr da sintii; ca quasi quasi
Ol cöor al se strimìss. E còma ‘l vèet
Ca senti scürlii li fraschi, mi chèl
Spazi ‘nfiniit a chèsta öös
Méti a spari: e ‘l me vée ‘n mèet l’etèrno,
E lì stagiù pasàdi, e chèla de adèss
E l’è viva e la sua müsica. Iscé ‘nde chèsta
Imènsità ol me pénséer al néega:
E iscé, al me vée duls pèerdès en de stò màar.
by Anna Gherardi
famèi
s.m.
garzone, servitore | sòo stàc’ a famèi = sono andato a lavorare come garzone (a volte si lavorava solo per avere in cambio il vitto e l’alloggio) –TO
La móntàgna deli stéli ca iè réet a dàgió
La montagna delle stelle cadenti
èco 'na stòria 'nventàda, ambientada sǜ 'ndèna móntàgna de cuntadìi còi sóo animàai.
La móntàgna deli stéli ca iè réet a dàgió
Sǜ 'ndèli spóndi grandiósi dol mùut Amàar, 'nghée ca l' ària la seva dè pèsc e i cràp li uspitaua lìchen argentàac', 'l nàseua 'na pìscena bàita cuntadìna.
Chiló 'l vìveua ol nòno Leo, 'n óm cò li màa rügóśi cóma la rǜsca dè 'n véc’ pèsc e la sùa tenǜda 'n pìscen mond dèla natüra 'nghée ca la vìta la pulsaua èn armunia.
Ol protagunista pǜsé ciacerù l'era 'l Berto, 'n véc’ bósc cò 'n sénso gùz dèl' batǜdi e 'na braüra da miga crèt 'ndèl truàa sèmpre i pàscoi pǜsé suculénc'. 'N dì, 'ntàat ca l'era 'ntènt a maià scià l' èrba trà i cràp là sentüut 'n früscio stràa.
L'era Mimì, 'na bólp rósa cò 'na gàla biànca sǜl còl ca' la córeua cò 'n' ària strimìda.
"Berto vén debòt, 'l fiǜm lè réet a süga!" - là sclamàat Mimì, ntàat ca'l sarnegàua - "ghè ca pǜ 'n fìl d' acqua par pudì bìif."
Berto, sebée pèrplès là ca esitàat e 'l ghà respundǜut: "preòcupet ca Mimì, ò vìst vargót dè stràa stanòc’, al ghè 'n véc’ póz smentegàat èn fónt àla vàl, sóo mì cóma sè pó ruà iló.
'Nsèma 'l bósc e la bólp i se mès èn màrcia. 'Ndèl pèrcórs ià 'ncuntràat òtri paeśàa dèla móntàgna:
- Ciara, 'na végia càora biànca dèla maśù ca' cò 'l sò bèśolàa 'ncagnìit la riciàmaua l'atensiù di òtri animàai;
- Marta, 'na pégora gióena e purósa ma dotada dè 'n'òregia ecèzionàal ca' la sènteua a dòs li vibraziù dol teré e li óos lóntàni di camósc;
- Grisù, 'l gàal dèla tenǜda ca' cò la sùa óos squilànt al desedàua tǜc’, al lüus dèla dómàa, ma ca' chèsta òlta lè rèstàat èn silènsi travaiàat par la mancànsa dè acqua.
Iè rüàac' al póz, 'n véc’ scérsc dè sàs cüerciàat dè mǜs~c’ ma l'era quaśi a sèch. Berto però, 'l se regordàat deli stòori ca' 'l nòno Leo 'l ghè cüntáva sǜ: "Sóta la preda pǜsé grànda, al ghè 'na stèla réet a dàgió", la mormoràat daparlüu, " 'na stèla ca' la ghà durmìit par sécoi."
Cò i sṍö źòcoi Berto là pruàat a spostàa la gròsa preda. Al ghe lè faua ca. Mimì sènsa ülil lè 'ndàc' apröof e cò 'n cólp balòs dè mǜus 'l ghà ruàat a fàla brǜscàa dè fianch e sót al se urìit 'n pìscen böc' da 'ndua là cuminciàat a bóifò 'n fiòt dè acqua frèsca cóma 'na sorgènt ca' la móntàgna la gheva tegnǜut piacàat par 'mbèlpóo.
L' acqua la scóreva a 'mpinìi 'l léc’ süc' dol torènt e a töià la sìit a tǜc’. Ol cuntadìi, curüut-iló al riciàm dè 'l Berto, là idüut la scéna con maravéia e piaśé. Là carèzàat, 'ntàat cal grignàua, 'l bósc, la bólp e la gióena pégora.
Da chèl dì la vìta sǜ 'ndèla móntàgna, deli stéli ca iè réet a dàgió, lè cambiàda.
I animàai, ünìc' da chèsta vèntüra, ià 'mparàat a vaidàs. Aa ol cuntadìi Leo, a vidìi 'l lègam trà i sṍö animàai e l' acqua, la capìit la 'nteligènsa di sṍö paeśàa.
E ògni òlta ca' 'na stèla la dàva gió, la ğéet dol lṍöch, la diśeva ca' l'era üna deli soréli dèla stèla réet a dàgió ca' la gheva slavàat 'l fiǜm.
'N scrìt da règordàa dè cóma l'armunia e la colaboraziù i pödés portàa acqua e speransa àa 'ndi lṍöch pǜsé amàr dèla tèera.
Sal fiòca cal gh’è sǜ la foia, al fa ‘n envèren che fa òia.
Se nevica quando sulle piante ci sono ancora le foglie, ci sarà un inverno mite
'N paées da fàola 'l nòś!
Un paese da favola il nostro
'N paées da fàola 'l nòś!
Là cuminciàat col Cavalier pò cóma èn ògna fàola ca se rispeta, ià mès a i Monti.
Dòpo vìla Letta ià mès té 'ndèla fàola ǜü ca l'era sèmpri par Bóschi.
Dòpo ´l cant dol Grìl, al'imbrünìi lè spuntàat al'orizzónt 5 Stéli.
Ma cóma tǜti li béli fàoli 'l dóeva vèsech o ´n princep o ´n Conte.
Èco ruàa Conte ca al pòst dol castèl 'l gheva nóma 'n Casalino.
Ma sǜ-'ndèl pǜsé bèl vargót lè 'ndàc' stòrt e ià pensàat 'l fös ol momènt dè ciamàa i Draghi.
'L pareva ca col Draghi la fàola la pödes finìi èn belèza ma negót dè bùu al orizzónt, adès lè 'ndèli toi màa caro ol me Fiöl.
Negót l'è pèrs 'ndèl paées deli fàoli, tàat ghè amò Speransa.
