dall' Italiano al Dialetto Bośàc'
Digitare una parola o una frase da tradurre in dialetto.
Üu 'n póo sórt
ÜU 'N PÓO SÓRT
I marès dic' de pasàa dal cartaceo al dìit.
Varda che te gharée sentüt màal, i'arà vulüut dìi "dal cartaceo al digitale".
Al pò vès, sóo 'n póo stóren, ghè senti ca tàat bée ma a t'ògni manéra 'l mè sembra ca 'na ròba pròpi giüsta.
Ode ad Albòsagia
ODE AD ALBOSAGGIA
ODE AD ALBOSAGGIA
Co’ ‘sto bèl tèep, ho facʾ en gìr a la Sasèla,
e adès trö ‘l fiàat ados al müur de la singèla: 1)
i mei öcʾ a-i carèza ol me paés, de là de l’Ada
cà iscé duls, dal mùut al piàa al degrada.
Vardi ol conoide del Tursciù, ca de front al sta,
e propi ilò en mèz, subèt la vedi, la mia cà!
E quasi sǜ ‘nsom al paés, vèrs a matina,
la nosa gésa, dedicada a Santa Caterina;
pèna despüs, ol campanil al sovrasta i téc’,
par fàa sintìi la ós de li campani a gióen e vec’!
(la baiuna d’Albosagia e la pistifèra de la Sasèla,
se sa!, tüc’ i diàoi a-i fa ‘ndàa da chèla!).
A sira, a fianch del Tursciù, da mür riparàat,
di Paribéi ol castèl, de storia ben cargàat,
a partìi dal Giangiacom, vistìit con onòor
del Sacro Romano Impero, da Rodolfo l’imperatòor.
Pèna sura, vèrs a matina, ol palaz Cumunàal,
dua se registra chi nàs, chi mör e chi sta màal!
Propi lì, quanca seri giusto en barulìi, 2)
mi andavi a l’asilo, con la marenda en del cistìi.
Olsi i òc’ fin sǜ li scimi, la vista velada
da l’emuziù da vidìi ‘sta gran sfilada:
ol Miric’, ol Campac’, ol Campagìi
come a Milàa l’Armani e ol Valentìi!
Vardi ol me paés, e li söi stradi,
e li vigni, chili pochi che restadi,
(parché al val pǜ la pena de strusciàa, 3)
quan ca a la fìi al resta nient en màa).
Come en ciel de noc’, ca li steli li fa lüsent,
vedi i magench sǜ la montagna, a cent a cent:
fra tüc’, üu l’anèma al ma segnàat:
Bosagia végia; con la mia mama ogni estàat
me portava àa li galini, 'n de li zampi ligadi,
sùra al gerlo, con li ótri róbi 'ncalcadi: 4)
la vaca en pòo mè la ciamava, en pòo sbusava,
quan ca l’era straca, tüc’ me posava!
Òl me pà l’è mort prüma da vès véc’, 5)
la mia mama l’à dùut maiàa ol caréc’: 6 )
l’era òlta 'n métro e ‘na spanda … 7)
ma dité, en dua ghé òl cór, granda granda!
E adès, disém òtri, ca me stée a ‘scoltàa,
coma ol mè paés podi resist da amàa:
al ma idüut endàa a scöla, diplomàs,
truàa en laoràa, fa sǜ la cà e po’ sposas,
e dopo tàac’ agn, diventàa pà 8)
(par qual miracol, àamò s’el sa ca!);
al ma idüut piaisc e grignàa,
al ma dac’ gioia e prùi da süperàa …
Albosagia, par mi radìis e nutrimènt …
lontàa da ti, podi resist gnàa ‘n momènt!
Paolo Piani
NOTE
1) Singèla – sagrato
2) Barulìi – affettuosamente, bambino piccolo e tenero
3) Strusciàa – lavorare duramente
4) Encalcadi – pressate nella gerla
5) prüma da vès véc’ – in giovane età
6) maiàa ol caréc’ – tribolare, patire la fame
7) 'n métro e 'na spanda – un metro e una spanna, piccolina
diventàa pà – io e mia moglie siamo diventati genitori dopo 14 anni di matrimonio: solo il caso?
müfìt
agg.
ammuffito; poveretto
'L piógiàt
L' AVARO
'L PIÓGIÀT
´N piógiàt là vendüut i sṍ bée e la fàc' s-cià 'n grànt gherù d'òr; lè 'ndàc' sènsa dìi negót a piacàl sóta téra, ma 'nséma, sènsa savìl, là piacàat àa ól sò cṍr.
'L pasàva iló ògna dì par controlàa, e´l fisàva coi ṍc’ la téra e 'ndèla sùa mèet 'l vidìva l'òr a lüsìi .
´N viláa, ǜü dól paés, 'l se 'ncòrgiüt de stà quistiù e là scavàat la téra, sènsa fàš idìi, e là pórtáat ià tǜt.
Quànca 'l piógiàt lè tornáat a controlàa, là idüut la téra muiüda e l'òr 'l gh'era ca pǜ; ilùra là cuminciat a óśàa e a strepàs i cavéi.
´N galantóm ca'l pasàva par càas de iló, là domandàat ´l mutìf e pò´l lghà dìc':
" Lamentèt ca, fàa ca de ti ´n óm 'nsürìt. Mèt al sò pòst 'n sàs e fà cǜnt de vìi sótráat l'òr ca te gharée 'l stèś tornacünt."
Móràl dela fàola: A chè 'l servìs ès sciór, con táac' sòldi, se pò se ca bùu de üsài ?
‘L guadàgn dèl dì de fèsta ...
Il guadagno del giorno di festa viene dalla porta e se ne va dalla finestra
