dall' Italiano al Dialetto Bośàc'
Digitare una parola o una frase da tradurre in dialetto.
La nòna la diśeva
La nòna la diśeva
Regòrdi amò la mia nòna quànca la diśeva:
"A diventàa véc’ tǜti li róbi li và a péc' " e pò la se ne 'ndàva dal grignàa (la pensava al sò chè l' l'era órmài flòsc') .
Magàri la ma spiegáat ´l significàat, crédi dè 'vìi àa capit chèl chè la 'ntèndeva e grignàvi àa mi.
´L tèep al pasa e la nòna le ´ndàcia, la ghè ca pǜ.
La vàca
La mucca
La vàca
Me règordi quan cà séri en ridisii, 1)
e la mia mama la ghéva en vachii:
Trapol, la nosa vaca la se ciamava,
come ‘n Cristiàa me la tratava!
Parchè ‘na vaca l’era, de me règort,
par’ na famiglia, sostégn e confort:
la dava lac’, butéer e formai,
e da la famm se moreva mai !
E l’era cà chèl ol sul guadagn:
al tòr la vaca la vava ogni agn;
sa ‘l naseva en torèl, che faci sgrégi,
sa l’era na vèdèla, la buca fin su i orégi.
Dopo cà l’eva cambiàat ol pil,
se decidéva se vèndèl, u tignil;
sa la vaca l’era buna da lac’,
ol vèdèl, al marcant, al vava dac’.
Fra tuc’ i bacan cà ‘ntoren a-i girava,
la mia mama noma de ü la se fidava:
ol Gioan Tucali en grant rèspèt la tégnéva,
la ghè mandava a dii, e lϋu al végnéva.
Uri e uri, en de la stala a-i cuntratava,
(mi ghevi sogn … li doi ós li me ninava):
-te da svolsas… quai dè pù te da molan! 2)
-söo già su trop!, al respondeva ol Gioan!
-L’è propri bèla, la gà i corègn ric’! 3)
-Sé, ma l’è magra come en cavic’! 4)
A ‘n certo punto a-i se picava la maa:
la bestia l’è mia, vegni a tola domaa …
-Bruna, dil cà ‘n gir cà lo strapagada !
-Mostru, a ‘sta òlta te me bindunada! 5)
1) ridisii: bambino piccolo
2) molan: sganciare qualche soldo in più
3) coregn ricc: corna belle diritte
4) cavicc: rametto molto sottile
5) bindunada, embindolada, ecc.: sei riuscito a raggirarmi anche questa volta
bètega
s.f.
buccia dell’uva e di altri frutti; la parte esterna, superficiale di qualcosa
La Rusina e l'Orco
Rosina e l'Orco
LA RUSINA E L’ORCO
'Na scióra la völeva fà 'na tórta par i söo, ma la ghéva ca la padèla par fàla cṍös.
Ilùra là mandàat la fiṍla Rusina a fasla prèstàa da üu ilò apröf, 'n diaoleri d'èn omasciù ca i lè ciamava Orco, 'mbèlpóo sü de èta, ca'l ghéva tàac' atrezi e strümènc' par fàa tüc' i laóràa.
L'Orco al ghèla dàcia ontéra ma al ghà racomandàat dè ridagla 'nréet co'na fèta dè tórta sedenò al se sarìs 'nrabiàat.
La màma dèla Rusina dòpo vì cüśinàat la tórta la lagàat 'na fèta 'ndèla padèla e là dìc': <<Rusina, quanca te gharée òia ripòrtech la padèla al chèl omàsc ma stà atènta a mìga pèrt o fàs robàa chèl tòchèl dè tórta>>.
Ma la rèdèśa, 'ntàat ca la caminava réet al sentéer, al ghè ügüut fam e là maiàat 'l tòchèl de tórta sènsa rispètàa la promèsa fácia al omasciù e a chèla fácia àla màma.
Par mìga presentàs còla padèla ṍida, la rèmàat sü da gióbàs 'na bòiascia dè vàca e coli màa a'la fàcia scià a fórma dè triangól èn manéra ca'l parés propi 'na fèta dè tórta con sura 'l cicolàat.
Quànca l'Orco al se 'ncurgiüut dèla bidùnada, lè 'ndàc' sǜ tǜti li füri e la decìdüut dè fàghèla pagàa.
'Na sìira, ca'l pà e la màma dèla Rusina i'era 'ndac' ià de cà, 'ntàat ca la rèdesa la durmìva 'ndèl sò camirìi süzura, l'Orco là rót 'l védro dè 'na fanèstra e lè ndàc' ditè èn cà 'ndèla cüśìna.
Cola óos gòsa là desedàat la rèdèśa: "Rusina sóo sǜl prǜm scalìi, sóo réet a ruàa, chìi ca la maiàat la mia fèta dè tórta?"
<Sóo ca stàcia mì ! Pà, màma sveglia ca lè scià chèl diaoleri d'èn omasciù>; la osaàat la s-citìna con tàata puura.
Ma l'omasciù li 'ndavasǜ amò: "Rusina sóo sǜl segónt scalìi, chìi ca la maiàat la mia fèta dè tórta? sà te me cüntèt sü coma lè stàacia, te perdonaróo".
<La me dàcia gióbàs e ilà maiàda i cagnù>; là ghà dìc' la s-ciata.
"Rusina sóo sǜl tèrs scalìi, chìi ca la maiàat la mia fèta dè tórta?"
<Al ma la robàda la bólp>.
L' Orco dapé al ghè dìs: "Rusina sóo sǜl quàrt scalìi, chìi ca la maiàat la mia fèta dè tórta? sà tè me'l dìset ca te maiaróo".
Ilùra la Rusina dòpo uìch dìc' taati báli la decìdüut dè confesàa: <Embée, l'ò maiàda mì, adès tò dìc' ol giùst, te preghi maièm ca>.
Ma l'Orco , ca l'era ruàat sünsóm àla scàala, al ghè dìs: "Sicóme gnàa tì te mantegnüut la promèsa, fóiscé a mi"; la brancàat la Rusina e al sè lè maiàda 'ndèn bucù.
Móràal dèla fàola (filógna): Sèmpri rispetàa i acòrdi e mài cǜntasǜ báli
