dall' Italiano al Dialetto Bośàc'
Digitare una parola o una frase da tradurre in dialetto.
Trìi bośàc'... sǜ la piàza dèla géśa
Trìi bośàc'
<<Gelindo>> - Bundì... Bondi come la va la vita ?
<< Bùndi >> - Eh, an tira pó ià. E ti te sée chilò a fàa?
<<Gelindo>> - Ma... ho pó sentüt e leigiüt sü par chìli carti, ca 'l rua pó òl capèlàà. Sóo ignüt sǜ dal preòst a vidìi sa le pó vera...
<< Bùndi >> - Ah, 'l sarà pó ca crétin òl preòst!
Tüc' i mìis de l'àn
Tutti i mesi dell'anno
Tüc' i mìis de l'àn
Mi sóo 'l Ginèer, 'n mìs fréc';
se stà òntera al còlt 'ndèl lèc'
sota i lensói e la catèlana
a quanca 'l rua la Befana.
Mi sóo ol Feorèer, pòoch dì ghóo n'scarsèla;
'ndèla pìgna se mèt amò la scarèla,
itè par cà 'l ghè fréc',
e ma dè scòldàa i giöen e pò ai vèc'.
Mi sóo Màars, 'l mìs dol vèet;
la prumavera ormai la porta la vèert
e apèna al punta dì dendómàa
'l mèrlo se sènt a cantàa.
Mi sóo Aprìl, 'l mìs dèl òrt;
al fa bée s'al piöof rìc' o a stòrt,
la tèra se ara e sè zàpa
e debòt se rèma la 'nsalàta.
Mi sóo 'l Mac', 'l mìs di fióor;
Rösi e bòcioi dai mila ódóor
e debòt al marüda li sciaréśi
in chili pianti ilò dèla-ià da li scéśi.
Mi sóo Giügn, 'n mùut ma dè 'ndàa;
li vàchi sǜ a olt ma de portàa,
loor l'èrba tèndra ià de pascolàa
e 'l pastóor 'l parǜ a lüu là de maiàa.
Mi sóo Lüi, 'l mìs còlt;
'n cèl 'l sùul lè sǜ bèl òlt,
tüc' ai cerca 'mpóo de umbrìa
e i va al làac o sǜ par i scìmi dèla Lombardia.
Mi sóo l'Aóst en fèsta;
chèl dèla verdüra frèsca
tüc' i dì 'n rèmi 'na cèsta,
'l prüm tempóràl ol bósch al rinfrèsca.
Mi sóo ol Setèmbre dèla vendèmia;
i póm e l'üa se rèma
e dàla tìna l'odóor dèl vìi
dapartüt se sènt a vignìi.
Mi sóo l'Ótóri, 'mpóo stràch;
a càscia mi só stàc'
e 'na bèla leòr ò ciapàat
ca aròst ma già cüsinàat.
Mi sóo 'l Noèmbre, 'l mìis dei mòrc';
se rèma scià chèl ca lè rèstàat 'ndi òrc'
e ditè sa de mèt a i vàas de fióor,
dal gèlt i ghà pura a lóor.
Mi sóo 'l Dicémbre, chèl véc';
'ghóo 'n bèl salmì gió 'n dèl lavéc'
tacàat sǜ a la scigósta sura al föoch
e tüc' ilò atóren a fàa 'l cöoch.
amó
avv.
vedere “amò” – TO
La móntàgna deli stéli ca iè réet a dàgió
La montagna delle stelle cadenti
èco 'na stòria 'nventàda, ambientada sǜ 'ndèna móntàgna de cuntadìi còi sóo animàai.
La móntàgna deli stéli ca iè réet a dàgió
Sǜ 'ndèli spóndi grandiósi dol mùut Amàar, 'nghée ca l' ària la seva dè pèsc e i cràp li uspitaua lìchen argentàac', 'l nàseua 'na pìscena bàita cuntadìna.
Chiló 'l vìveua ol nòno Leo, 'n óm cò li màa rügóśi cóma la rǜsca dè 'n véc’ pèsc e la sùa tenǜda 'n pìscen mond dèla natüra 'nghée ca la vìta la pulsaua èn armunia.
Ol protagunista pǜsé ciacerù l'era 'l Berto, 'n véc’ bósc cò 'n sénso gùz dèl' batǜdi e 'na braüra da miga crèt 'ndèl truàa sèmpre i pàscoi pǜsé suculénc'. 'N dì, 'ntàat ca l'era 'ntènt a maià scià l' èrba trà i cràp là sentüut 'n früscio stràa.
L'era Mimì, 'na bólp rósa cò 'na gàla biànca sǜl còl ca' la córeua cò 'n' ària strimìda.
"Berto vén debòt, 'l fiǜm lè réet a süga!" - là sclamàat Mimì, ntàat ca'l sarnegàua - "ghè ca pǜ 'n fìl d' acqua par pudì bìif."
Berto, sebée pèrplès là ca esitàat e 'l ghà respundǜut: "preòcupet ca Mimì, ò vìst vargót dè stràa stanòc’, al ghè 'n véc’ póz smentegàat èn fónt àla vàl, sóo mì cóma sè pó ruà iló.
'Nsèma 'l bósc e la bólp i se mès èn màrcia. 'Ndèl pèrcórs ià 'ncuntràat òtri paeśàa dèla móntàgna:
- Ciara, 'na végia càora biànca dèla maśù ca' cò 'l sò bèśolàa 'ncagnìit la riciàmaua l'atensiù di òtri animàai;
- Marta, 'na pégora gióena e purósa ma dotada dè 'n'òregia ecèzionàal ca' la sènteua a dòs li vibraziù dol teré e li óos lóntàni di camósc;
- Grisù, 'l gàal dèla tenǜda ca' cò la sùa óos squilànt al desedàua tǜc’, al lüus dèla dómàa, ma ca' chèsta òlta lè rèstàat èn silènsi travaiàat par la mancànsa dè acqua.
Iè rüàac' al póz, 'n véc’ scérsc dè sàs cüerciàat dè mǜs~c’ ma l'era quaśi a sèch. Berto però, 'l se regordàat deli stòori ca' 'l nòno Leo 'l ghè cüntáva sǜ: "Sóta la preda pǜsé grànda, al ghè 'na stèla réet a dàgió", la mormoràat daparlüu, " 'na stèla ca' la ghà durmìit par sécoi."
Cò i sṍö źòcoi Berto là pruàat a spostàa la gròsa preda. Al ghe lè faua ca. Mimì sènsa ülil lè 'ndàc' apröof e cò 'n cólp balòs dè mǜus 'l ghà ruàat a fàla brǜscàa dè fianch e sót al se urìit 'n pìscen böc' da 'ndua là cuminciàat a bóifò 'n fiòt dè acqua frèsca cóma 'na sorgènt ca' la móntàgna la gheva tegnǜut piacàat par 'mbèlpóo.
L' acqua la scóreva a 'mpinìi 'l léc’ süc' dol torènt e a töià la sìit a tǜc’. Ol cuntadìi, curüut-iló al riciàm dè 'l Berto, là idüut la scéna con maravéia e piaśé. Là carèzàat, 'ntàat cal grignàua, 'l bósc, la bólp e la gióena pégora.
Da chèl dì la vìta sǜ 'ndèla móntàgna, deli stéli ca iè réet a dàgió, lè cambiàda.
I animàai, ünìc' da chèsta vèntüra, ià 'mparàat a vaidàs. Aa ol cuntadìi Leo, a vidìi 'l lègam trà i sṍö animàai e l' acqua, la capìit la 'nteligènsa di sṍö paeśàa.
E ògni òlta ca' 'na stèla la dàva gió, la ğéet dol lṍöch, la diśeva ca' l'era üna deli soréli dèla stèla réet a dàgió ca' la gheva slavàat 'l fiǜm.
'N scrìt da règordàa dè cóma l'armunia e la colaboraziù i pödés portàa acqua e speransa àa 'ndi lṍöch pǜsé amàr dèla tèera.
A san Simù e Giüda (28/10) ...
A san Simone e Giuda strappa la rapa che è matura, matura o da maturare, strappa la rapa e portala a casa, se aspetti i Santi, la strapperai piangendo, se aspetterai san Martino, ci vuole lo zappettino
Oca pro nobis
òl prevet e òl sacrista, prϋma de la prucisiù del Vendardì Sant, iè ‘ndac’ a róbaà ‘n oca, e òl prevet i la piacada sóta a la tonega.
‘ntat ca iera rèet a fàa la prucisiù al se lagàt sǜ ‘n vèet ca gh’a ólsàat sǜ la vesta al prevet, ilura òl sacrista al sé mes rèet a cantàa:
-tira gió ‘l tentaberi cal te vazza gió l’oca pronobis.
- hai fatto bene a parlarmi in virgola che il popolo non capisce, ROBA PRONOBIS.
