dall' Italiano al Dialetto Bośàc'
Digitare una parola o una frase da tradurre in dialetto.
L'óm, l'èrba, el fèe e la vàca
L'óm, l'èrba, el fèe e la vàca
A pensàc' bée 'ngàris ca besógn de niènt òtro che laoràa la tèra par vif bée.
Ol sùul, l'acqua e pòoc de pü e la tèra, laoràda, la da i sòo früt.
La móntanèla
LA MARMOTTA
LA MÓNTANÈLA
Quànca ol sùul lè fiàch còma 'na fiamèla,
al va 'ndèla tàna a drumii a la móntanèla,
e debòt, da la nìif, ol böc' dela sua tàna,
al vee cuerciàat còma sa'l fódés làna.
La rèsta tüt l'anvèren ditè a durmìi,
e la pö nóma 'nsomiàs
de maiàa èrba bùna e tàac' fiurilìi,
ca'i crèseva ilò tacàac' ai sàs.
Ntàat al se cunsüma ol sò gràs,
ma 'mbèl póo al düra,
parché lee la pó ca agitàs,
sa defò al crès ca dapé la pastüra.
Oramài lè scià la prümavéra,
'l sùul còlt al delegua la nìif,
e ol gèlt al pàsa ca'l pàr gnàa véra,
iscè a lee dapé la tórna a vìif.
Lè ormai ura de mèt defò 'l müus,
a piàa la tórna a möof i prüm pàs,
la rùa sǜ l'üs de cà e la vìt 'na grànt lüus,
lè 'l sùul ca lè réet dapé a pizàs.
La ghà ca 'mèet gnamò da fischiàa,
ma la ol truàa vargòt da maiàa,
e subét, 'ndèla scèspeda pòoch ilà,
coi sóo déec, l'èrba tèndra la strèpa scià.
Lè cresüut li lavazzi e marüut a'l parǜ,
debòt 'l ruarà 'l pastór co'li vàchi
e la móntanèla la se 'ndrizarà sü
a ziföla par fàa ca tüti li scàpi.
A'l pastóor al sènt li móntanéli a fischiàa,
iè varda, iè spìa, ma pó iè laga stàa,
al ghà d'òtro da fàa,
al ghà li vachi da cüràa.
Ol tèep de mèt a pòst la cà, de 'ngrasàs,
e fàa la gnàda par 'ngrandìi la caśàda,
ca lè già ura 'notra òlta de 'ndàa a piacàs,
a mò 'nbòt tüt 'l se ripét e al cèsa ogni fracàs.
desfàs
v. intr.
disfarsi, liberarsi
La Rusina e l'Orco
Rosina e l'Orco
LA RUSINA E L’ORCO
'Na scióra la völeva fà 'na tórta par i söo, ma la ghéva ca la padèla par fàla cṍös.
Ilùra là mandàat la fiṍla Rusina a fasla prèstàa da üu ilò apröf, 'n diaoleri d'èn omasciù ca i lè ciamava Orco, 'mbèlpóo sü de èta, ca'l ghéva tàac' atrezi e strümènc' par fàa tüc' i laóràa.
L'Orco al ghèla dàcia ontéra ma al ghà racomandàat dè ridagla 'nréet co'na fèta dè tórta sedenò al se sarìs 'nrabiàat.
La màma dèla Rusina dòpo vì cüśinàat la tórta la lagàat 'na fèta 'ndèla padèla e là dìc': <<Rusina, quanca te gharée òia ripòrtech la padèla al chèl omàsc ma stà atènta a mìga pèrt o fàs robàa chèl tòchèl dè tórta>>.
Ma la rèdèśa, 'ntàat ca la caminava réet al sentéer, al ghè ügüut fam e là maiàat 'l tòchèl de tórta sènsa rispètàa la promèsa fácia al omasciù e a chèla fácia àla màma.
Par mìga presentàs còla padèla ṍida, la rèmàat sü da gióbàs 'na bòiascia dè vàca e coli màa a'la fàcia scià a fórma dè triangól èn manéra ca'l parés propi 'na fèta dè tórta con sura 'l cicolàat.
Quànca l'Orco al se 'ncurgiüut dèla bidùnada, lè 'ndàc' sǜ tǜti li füri e la decìdüut dè fàghèla pagàa.
'Na sìira, ca'l pà e la màma dèla Rusina i'era 'ndac' ià de cà, 'ntàat ca la rèdesa la durmìva 'ndèl sò camirìi süzura, l'Orco là rót 'l védro dè 'na fanèstra e lè ndàc' ditè èn cà 'ndèla cüśìna.
Cola óos gòsa là desedàat la rèdèśa: "Rusina sóo sǜl prǜm scalìi, sóo réet a ruàa, chìi ca la maiàat la mia fèta dè tórta?"
<Sóo ca stàcia mì ! Pà, màma sveglia ca lè scià chèl diaoleri d'èn omasciù>; la osaàat la s-citìna con tàata puura.
Ma l'omasciù li 'ndavasǜ amò: "Rusina sóo sǜl segónt scalìi, chìi ca la maiàat la mia fèta dè tórta? sà te me cüntèt sü coma lè stàacia, te perdonaróo".
<La me dàcia gióbàs e ilà maiàda i cagnù>; là ghà dìc' la s-ciata.
"Rusina sóo sǜl tèrs scalìi, chìi ca la maiàat la mia fèta dè tórta?"
<Al ma la robàda la bólp>.
L' Orco dapé al ghè dìs: "Rusina sóo sǜl quàrt scalìi, chìi ca la maiàat la mia fèta dè tórta? sà tè me'l dìset ca te maiaróo".
Ilùra la Rusina dòpo uìch dìc' taati báli la decìdüut dè confesàa: <Embée, l'ò maiàda mì, adès tò dìc' ol giùst, te preghi maièm ca>.
Ma l'Orco , ca l'era ruàat sünsóm àla scàala, al ghè dìs: "Sicóme gnàa tì te mantegnüut la promèsa, fóiscé a mi"; la brancàat la Rusina e al sè lè maiàda 'ndèn bucù.
Móràal dèla fàola (filógna): Sèmpri rispetàa i acòrdi e mài cǜntasǜ báli
A fáa l’ostér al gh’è völ trèi ròbi...
All'oste servono tre cose: il vino buono, una bella moglie e l’uomo stupido
La bèla e 'l fiṍl dol rè
La bella e il figlio del re
La bèla e 'l fiṍl dol rè
'L fiṍl dol rè 'l và a càscia, a càscia de camósc e li 'ncuntràat 'na pastóra a l'umbrìa dè 'n frasèn.
Ca fìi bèla pastóra al'umbrìa dol frasèn?
Mi fóo la cólsa 'ntàat ca vardi e cüri i mée agnéi.
Sé te sivèt pǜsé grandìna taresi portàat ià con mì.
Sebée mi sìès piscinina, otramèet l'amóor mi sò fàa.
'L le ciàpa par li sṍi màa biànchi e le tira èn sèla e le mena fìna èn Francia sènsa mài smontàa.
Quànca la bèla l'è stàcia èn Francia, la se mèsa a piàisc tàat sensa pü smèt.
Chée ca te ghée bèla ca òtro te fée ca, se miga chèl dè nóma caràgnà?
Te piàngèt ol pà e la màma o quàiüu dè cà òsa?
Mi caràgni 'l mè amóor dè prǜma ca óo bandunàat.
Sbiótèt e vén a léc’ con mì a pósàa.
Me sóo ligàda i vistic' tàat stréc' ca pödi ca sligàs; prèstém la òsa spada ca 'l curdù völi taiàa.
Quànca la bèla la ghà scià la spada 'ndèl sò cṍör la s'lé piantada.
