dall' Italiano al Dialetto Bośàc'
Digitare una parola o una frase da tradurre in dialetto.
A la fìi de prümavera
A la fìi de prümavera
Da Sondri en córeva a pè in Albosagia, 'n pòst bèl avért 'n mèz ai pràat.
L’Italia l’è òl Paés pusé bèl al mont
L’Italia è il Paese più bello al mondo
GLI ITALIANI DIVERSI FANNO L’ITALIA IL PAESE PIU’ BELLO AL MONDO!
L’Italia l’è òl Paés püsé bèl al mont,
bel destendüt da sǜ ‘nsom a giò ‘nfont,
da la scima de li Alpi bianchi inévadi
fina al Paradis de li personi disperadi 1)
E tüt chel ca ghe itè en de ‘sti cunfìi,
al gà vargòt de speciàal, de propri fìi:
come ‘na specie de grazia particolàar,
ca la cupris tüt, da li montagni al màar!
Al sarà forse la bèlèzza di nos lööc,
u la simpatia che scolda come en fööc;
a tüc’ i forès’c’ al ghe smaia i déec 2)
a-i idimm, con tàac problemi, istes contéec’!
E ilura a-i diventa malign e i parla màal:
“sée ca en popol, ognaü l’è ‘n banderàal;
se po’ miga fidas de otri, ladri e mafiós!"
… e tüc’ a-i se permèt de olsàa la öos …
Nuu, ca angà doi orégi, me scolta e ‘n tas:
an gà bùu cór, mèi laga po’ sfogas!
Ma quant ca me decit da faa sül seri …
me-i bat tüc’, sül gioc e süi laoréri! 3)
Parchè la nosa richèzza l’è la diversità:
angà en dialèt divers par ogni Cità,
e sóta ogni campanil en caratèr diferènt:
e ognantü al tira fò che ca ‘l ga dènt!
Come i fior, de vari colór e fatèzza,
a-i ghe dona al pràat ‘na gran belèzza,
istess li personi: gnàa en pö li se ‘nsumiglia:
tüti diversi li fa n’orchèstra che suna a meraviglia!
*-*-*-
Chèsta bela storia la gà ‘na smagia,
parchè sa mai parlàat de l’Albosagia ?
Trop grant òl so splendòor:
l’aris umbriàat de l’Italia ogni valòor!
Paolo Piani
NOTE
1) Lampedusa
2) al ghe smaia i déec: fa digrignare i denti, fa venire il mal di denti
3) bat tüc’, sül gioc e süi laoréri!: li battiamo tutti, nei giochi e nei lavori; forse ho scritto questa poesia l’anno che abbiamo vinto i mondiali, battendo in finale proprio la Germania?
ligitèm
agg.
legittimo
L'óm e´l cáa
L' UOMO E IL CANE
L'óm e´l cáa
´N galantóm 'l prepàrava 'na grànt scéna par invidáa 'n sò amìis.
´L cáa de cà là ulüut a lüü invidáa n'òtro cáa e´l ghà dìc':
"Bùn amìis te vegnét con mì a scéna ?"
Lè 'ndàc' e l'era tǜt contèet e con piasé 'l vardàva cóma i préparava chèla gràn scéna e 'l giràva de chiló e de iló, áa ité par la cüsìna.
'L diśeva trà de lǜü: " 'Ncöö 'l me tuca 'na grànt furtǜna.
Chè delizios banchèt, mi maiaróo da 'mpinìi la bṍgia, iscé domáa e par 'n póo gharóo ca pù fam."
´Ntáat 'l fàva mìla carezzi al sò compàgn e 'l mṍeva la cùa dal piaśé.
´L cṍöch a idìl giráa itè par la cüsìna 'l là ciapáat par li gàmbi e là tràc' giò dala fanèstra.
´L cáa tǜt sborgnáat, a quai manéri 'l córeva e 'l càinava cola la cùa trà li gàmbi.
La 'ncontráat d'òtri cáa ca i ghà domandat:
" Cóma te ghée scenáat, bée ?"
E chèsto tǜt séri 'l ghà respondǜt:
" Ghò maiáat e tracanáat táat de chèl vìi ca ò sbagliáat pòrta par vignìi de fó dala cà."
Móràl dela fàola: Mài fidàs de chìi ca i öl fáa dól bée a spéśi dei òtri.
A fàch del bèe a l’aśen ...
A fare del bene all'asino si prendono pedate nel sedere
A lavare il testone all'asino si sciupa l'acqua e anche il sapone
Stasira ghó 'na fam ca ...
Questa sera ho una fame che mangerei anche le tegole del tetto
Tàat par tirà nòc'
Tanto per tirare notte
Tàat par tirà nòc'
'N bòt am gheva 'na vàca cèrva ca la neva òia de scorgnàa e quanca se 'ndava sóta par muigela gheva ol vìzi de spescia...Qunca s'li viavafò a fà bìif la scvalava coma 'na tùriscia; èn bèl dì de mars, la ghà scià la röda es scapiva a dala natüra; iscé am là mènada al tòr a fala manzìi.
Là tignüt ol prüm colp, am là mandada i mùut prégna pò lè pasatfò ol somartìi e ormai l'era scià Natàal ca la pasàat ol térmen e la cüminciava a steportàa.
'Ndèl gìr de pòoch dì là cuminciàat a mèt e pròpi la vigiglia dè Natàal, 'ntàat ca davi rigola, me'ncorgi ca la mòlàat i curdù e al péc' l'era bèl gròs.
Ala sira, prüma dè 'ndàa a durmìi, ndó gió 'n bòt 'ndèla masù aidìi; la cuminciava a baregàa, ormai l'era scià alórden.
Enchèla la se bütagió e la cumincia a punciàa e dala natüra vedi spuntàa i ungìi del pesciöl del vedèl ma l'era nòma üu, iscé òlti ité la manega e ghè ndóo èn dòs còla màa e sübèt trui l'òtro pè ca l'era oltàat 'nréet, góo ruàat a giràl e tiràlfò a pari dè l'orto.
Lóo lagada dai a punciàa 'mpóo, quanca ò idüut ca la fàava belebée fadiga, sò 'ndàc' a tó ol cubièt de corda de cànef e lò tacàat ai pée e 'ntàat ca la punciava tiravi a mi, iscé èn dè nàtem lè ütfò 'l vedèl.
Ghò liberàat ià ol nàas e la bùca da quai pilisini par fàl respiràa bée e pò aglóo tiràat ià denaz al vàca ca la se mèsa a lècal.
Ala domàa a bunura gò fàc' tetàa ol lac' colostro, l'era 'na vedèla bèla viscola.
