dall' Italiano al Dialetto Bośàc'
Digitare una parola o una frase da tradurre in dialetto.
Òl véc'
ÒL VÈC' - (<<NEMBRO>> Capitolo 29)
Sóo sentáat ai pée de chèl ca 'l resta dól práat ciamáat “riva”.
Parché da stì pàart 'ndùa tüt l'è 'n pendènsa, 'l gh'è sèmpre quai lööch amò püsée 'npée: òl práat en quistiù l'era trà chi-sc'.
'N münüment al besógn e ala miśéria.
Ol ciù dèl nono
IL NONNO E IL MAIALE
OL NONO E ‘L CIÚ
Ghera ‘na òlta n’óm ca propi l’amava
ogni animài ca en cà al levava:
a tüc’ al ghé dava èn bèl nóm ‘ngiuìnàat,
coma sa de üu de la famiglia al se fós tratàat!
Fra tüc’ i animài ca ià maiàat ol so fée
ghè stac’ àn ‘bèl ciunìi, propi dabée;
lüü ‘l lè ciamàva miga tüc’ i dì, ma despès,
e ìl ciùnìi, contèet al coreva fó dal très!
(Ghé da savìi ca ‘sto óm òl müradór al fava,
e ‘ndèl periodo dèl ciù, l’era èn caśa ‘ntegraziù);
dùnca, òl ciù defò l’era già saltàat,
parchè ‘l séva ‘ndùa ol padrù i larìs portàat,
fò ‘ndèla rógia, a fàa èn bèl bagnèt,
própi ‘ndùa la formava quasi en laghèt,
‘nga li fémmi li vava a lavàa con la bradèla
braghi, cólsi, mudandi e compagnia bèla!
Òl pòro ciù al se lagodeva come ‘na s-cèta
a fàa ‘l bàgn gió ‘n de ‘sta acqua bèla nèta:
al se girava, al se pirlava, al se lavava
e ‘l vigniva nèt e lüsènt come ‘na fava!
E dopo, chèl óm iscé bùu de cór
da maiàa dèl sambüghèer i fiór
al ghèn dava èn bèl brasciöl,
… e ‘l ciù l’era contèet come ‘n fiöl!
Còma sà l’és mai maiàat, al mastegava
‘sti früc’ duls, e iscé ‘ l se sbrodolava,
e ‘l so müus colór dèl sanch al vegnéva
… e i óc’ dèl ciù dal contèet i piaigéva!
Quànca a cà i decideva de tornàa,
li fémmi sentadi gió a ciacolàa,
i vedeva ‘sto ciù còl müus ensanguinàat,
li ósava: ca te ghée fàc’, te le cupàat?
- * - * -
Al ghera ‘n rèdes (*) ca a truài l’andava,
ol nòno e ‘l ciù, tüc’ dùu al carezava:
ì’era própi néc’ compagn: dùu amìis
par òl so cöör amó ghèrp e ‘ndecìis!
Ma ‘n bèl dì, ca l’è ‘ndàc’ a truàa
'n sò compàgn de scóla par giügàa,
e chèl al ghà dìc’ tüt orgoglióos:
te fóo idìi òl ciù dèl nòno: meraviglióos!
Lüü i le varda, sbarlàta i öc’
al vìt èn ciù nigro dal stróc’:
“Eh nò, il ciù del mio amico Aldo, giüri sǜ l’onòor
l’è nèt e biànch, e ‘l ghà gnàa ‘sto brüt odóor!
(*) Daniele
sédola
(sèdoli), s.f.
setola
L'asen e 'l cuntadìi
L'asino e il contadino
l'aśen e'l cuntadìi
'N dì l' aśen dè ´n cuntadìi lè dàc' giò èn de'n póz.
L' animàl là piàigüut e la giolàat fò daliasci par ùri, ´ntàat ca ol cuntadìi 'l cercàva dè fàa vargót al reguàrt.
Àla fìi la decidüut ca l' aśen l'era tròp véc’ e ol póz l'era süc' da tàat tèep e 'l gheva già beśógn dè vès stupàat gió, ducà 'l valeva ca davéra la pèna de fà fadighi a tirà fó l' aśen dal póz.
Là ciamàat i sṍö visìi, tacàac' dè cà e ognantǜu, ciapàat scià 'na badìl, ià cuminciàat a tràgió tèera ´ndèl póz.
L' aśen, rendüut cǜnt dè chèl ca l'era réet a sucét, 'l se mès a caràgnàa e giolàa da fà pura.
Dòpo quai badìladi dè tèera, còla sòrpresa dè tǜc’, l'aśen 'l piantailò dè lamentàs.
'L cuntadìi là vardàat èn fónt al póz e le rèstàat de stüch a chèl ca là vist.
A ògna badìlada dè tèera l'aśen l’era réet a fàa vargót dè miga crét: 'l bàteva la tèera coi źòcoi e 'l fàva 'n pàs sùra la tèera.
E lóor giò sempre püsé tèera ma bèlebée debòt tǜc’ ià idüut con sòrpresa l'aśen a ruàa sü fìna àla bùca dol póz, pasàa sùra l'öor e scapaià a zómp.
Moral dela faola:
La vìta la tràadòs ògna sòort dè tèera....
'l secrèt par 'ndà fó dal póz l'è sgnìcala e üsala par fà 'n pàs èn sü inòlt e trà 'n zómp.
'N pö 'ndàfó dai póz pǜsé profónc' cal ghè sabes sà 'n sè arènt ca.
Besogna üsa la tèera cai tè trà adòs par pudìi 'ndàa inàaz.
Völ bée dè pǜ, sgnìca la tèera parché èn chèsta vìta beśògna vès 'na suluziù, mìga 'n probléma.
Laga ca'i véri aśegn i sìès i òtri.
La pianta del Bertoldo
Ol rè Arduino l’a condanàat Bertoldo a mort, parché ai gheva dic’ ca l’era ‘n baitòz.
Bertoldo al gha domandàat al rè, come ultem desideri, da pudii scirnii fò lüu la pianta endu ca ‘l sariss stac' tacàat sü. L’a giràat tüta l’Italia sensa truàa la pianta giusta: una l’era tròp olta, una tròp basa, una l’era tròp grosa una tròp sitila…..a la fii ol rè al ga perdunat e ‘l ga salvàat la vita.
