dall' Italiano al Dialetto Bośàc'
Digitare una parola o una frase da tradurre in dialetto.
Ol legnamèer e l'armàri
Ol legnamèer e l'armàri
Chèsta lè 'na storia de dùu spusìi, lée 'na béla spósa e lüu 'mpóo gelóos.
Pròpi per fàs perdunàa 'na scenada de gelosia sènsa nèsün fondamèet, l'om al decìt de fàch 'n bèl regàal a la sua fémma: 'n'armàri a müur de mèt 'n càmera 'ndua i stà a durmìi, pròpi grànt a trei ànti, paréc' ripiàa e àa coi te ol bastù par tacàa sǜ i omèc'.
I'era 'n pòoch ca i gh'eva 'n'armàri iscé de lüso e tüti li amìiśi dèla spósa li vava ilò par idìl.
Poesia 'ncazzada
POESIA INCAZZATA
POESIA ‘NCAZZADA
Ai prüm de Aóst s’eri sül magènch
par combàt ol còlt e ol solènch;
evi giϋsto finìit chi quatro mestéer
e ho decìis da ciapàa sǜ en bèl sentéer
che da Bricéra al porta a San Salvadù,
cola scüsa de cercàa fónch u ghislù.
Dopo 'n póo ca camini bèl bèl
so ruàat- sǜ en d’en pianèl:
praticamènt en Paradìis, da vidìi
col bèl mϋsc, circondàat dai malacrìi:
a bütas gió a totolàs al te ‘nvidava
con chi ol tò amór al ricambiava!
Ma ‘na butiglia de plastica tüta schisciada
sübèt la rót la magia de la giornada:
fra li radìis d’en pésc la osàat
tüt ol dolóor dèl bósch violentàat!
‘Na gran rabbia la ma streigiϋt ol cór
ensema a la vargogna e al dolór
parchè chèl tarlòch ca fac’ ‘sta bravada
l’è en nòs Fradèl, puìi de la stèsa gnada!
E ilura me rivolgi a ti, a mϋs a mϋs:
forsi chèl dì te serét en póo cunfüs,
parché en salida, col zaino sǜ la schéna,
te portàat la butiglia bèla piéna …
da riportala óida, gió en discesa,
al te pareva trop granda l’impresa?
L’è come l’acqua Lete ol tò scervèl:
al ga nòma 'n “cellulino” … e ‘l dorma àa chèl
di Paolo Piani
livèl
(livèi), s.m.
livello, quota; livella a bolla; livello, contratto agrario, a titolo oneroso, per il quale una terra veniva concessa in godimento per un certo periodo di tempo – MO
La Rusina e l'Orco
Rosina e l'Orco
LA RUSINA E L’ORCO
'Na scióra la völeva fà 'na tórta par i söo, ma la ghéva ca la padèla par fàla cṍös.
Ilùra là mandàat la fiṍla Rusina a fasla prèstàa da üu ilò apröf, 'n diaoleri d'èn omasciù ca i lè ciamava Orco, 'mbèlpóo sü de èta, ca'l ghéva tàac' atrezi e strümènc' par fàa tüc' i laóràa.
L'Orco al ghèla dàcia ontéra ma al ghà racomandàat dè ridagla 'nréet co'na fèta dè tórta sedenò al se sarìs 'nrabiàat.
La màma dèla Rusina dòpo vì cüśinàat la tórta la lagàat 'na fèta 'ndèla padèla e là dìc': <<Rusina, quanca te gharée òia ripòrtech la padèla al chèl omàsc ma stà atènta a mìga pèrt o fàs robàa chèl tòchèl dè tórta>>.
Ma la rèdèśa, 'ntàat ca la caminava réet al sentéer, al ghè ügüut fam e là maiàat 'l tòchèl de tórta sènsa rispètàa la promèsa fácia al omasciù e a chèla fácia àla màma.
Par mìga presentàs còla padèla ṍida, la rèmàat sü da gióbàs 'na bòiascia dè vàca e coli màa a'la fàcia scià a fórma dè triangól èn manéra ca'l parés propi 'na fèta dè tórta con sura 'l cicolàat.
Quànca l'Orco al se 'ncurgiüut dèla bidùnada, lè 'ndàc' sǜ tǜti li füri e la decìdüut dè fàghèla pagàa.
'Na sìira, ca'l pà e la màma dèla Rusina i'era 'ndac' ià de cà, 'ntàat ca la rèdesa la durmìva 'ndèl sò camirìi süzura, l'Orco là rót 'l védro dè 'na fanèstra e lè ndàc' ditè èn cà 'ndèla cüśìna.
Cola óos gòsa là desedàat la rèdèśa: "Rusina sóo sǜl prǜm scalìi, sóo réet a ruàa, chìi ca la maiàat la mia fèta dè tórta?"
<Sóo ca stàcia mì ! Pà, màma sveglia ca lè scià chèl diaoleri d'èn omasciù>; la osaàat la s-citìna con tàata puura.
Ma l'omasciù li 'ndavasǜ amò: "Rusina sóo sǜl segónt scalìi, chìi ca la maiàat la mia fèta dè tórta? sà te me cüntèt sü coma lè stàacia, te perdonaróo".
<La me dàcia gióbàs e ilà maiàda i cagnù>; là ghà dìc' la s-ciata.
"Rusina sóo sǜl tèrs scalìi, chìi ca la maiàat la mia fèta dè tórta?"
<Al ma la robàda la bólp>.
L' Orco dapé al ghè dìs: "Rusina sóo sǜl quàrt scalìi, chìi ca la maiàat la mia fèta dè tórta? sà tè me'l dìset ca te maiaróo".
Ilùra la Rusina dòpo uìch dìc' taati báli la decìdüut dè confesàa: <Embée, l'ò maiàda mì, adès tò dìc' ol giùst, te preghi maièm ca>.
Ma l'Orco , ca l'era ruàat sünsóm àla scàala, al ghè dìs: "Sicóme gnàa tì te mantegnüut la promèsa, fóiscé a mi"; la brancàat la Rusina e al sè lè maiàda 'ndèn bucù.
Móràal dèla fàola (filógna): Sèmpri rispetàa i acòrdi e mài cǜntasǜ báli
Trenta quaranta
Trenta, quaranta
La pegora la canta,
la canta sül sentéer
par ciama ‘l pegorèer,
‘l pegorèer l’è ‘ndac’ a Roma
Par trua la praduna,
la padruna l’è ‘n agonia
suna suna metèla via.
