dall' Italiano al Dialetto Bośàc'
Digitare una parola o una frase da tradurre in dialetto.
Lè nasüut 'l Geśü
Lè nasüut 'l Geśǜ
Tàat tèep fà en de 'na téra ciamàda Palestina, en de 'n paés cimàat Nazareth, Maria 'nséma al Giuśèpe i va vèrs Betlemme par òl censimèet parché chèst l'era 'l paés dèla casàda del Giuśèpe.
Òl Giuśèpe 'l menàva l’àsnìi e l'ütàva àa la Maria a caminàa lónch la stràda.
Quànca ià idüt ol paés de Betlemme, Maria la tiràat ól fiàat.
Giuśèpe a mò da lóntàa la idüut ca 'l paés l'era già piée de géet.
I nóm deli personi
I NOMI DELLE PERSONE
I NÓM DE LI PERSONI
Adèss ca sóo viàat-scià rembambìit
(almeno: en cà mia, iscé i à stabilìit …),
me réndi cünt ca sa fac’ ‘na gran vacada
a dach en nóm a ogni persona creada!
Par chi come mi ca i nóm a i tè ca a mèet,
l’è ‘na bruta figura una súr l’òtra, cara gèet!
Chi ca al se ciama Paòl, ghe disi Pedro,
chi Virgili, ciao Giusèp, Toni, Vitori ü Veledro!
Ma òl pusé brüt, ve ‘l giüri sül mè onór,
l’è quant ca t’encùntret ‘na fèmma ca l’è en fiór:
te la conóset, te ólariset fach sǜ da bèl,
ciamala par nóm … sa te ghéset en scervèl!
E ilura, sa tüti li personi en nóm sùul li ghéva,
par dìi: Adamo i óm e li fémmi Eva,
al saris tüt meno cumplicàat,
e ognantüu sènsa quistiù al saris saludàat!
Ghè sàris àa n’òtra pusibilità par i galantóm:
sà te ‘ncùntret ‘na bèla fèmma, al pòst del nóm,
te pódariset dich: cavéi colór d’argènt,
bùca alégra e ridènta, óc splendènt …
tuso coma ai fava i Indiani del Far Wèst,
ca li fémmi ai tratava en modo onèst,
e i ghe dava béi nóm ligàac’ a la natüra
e ca i scirniva con tàat amór cüra:
“Luna Splendente, Rugiada del Mattino,
Sorgente Che Zampilla, Occhi di Gattino”,
e via de ‘stò pass, ca a chili miga tròp béli,
li ciapava en fascino come de nòc’ li stéli!
D’altra pàart, nü Bosac’ apróof al nóm
de li personi, me usa spès òl sornóm:
e iscè se sàris pudüt dìi: l’Adamo di Rampasìi,
di Ciapèla, di Lùer, ü magari di Rebumbìi;
e sa enveci l’era ‘na fèmma: la Eva di Porac’,
di Biòo, di Chèca, di Lombéi ü di Frerac’:
che bèla envensiù, che idea fantastica,
sa enveci di nòm, m’ariss ruàat la toponomastica!
_________________________________________
Paolo Piani - Aprile 2019
I NÓM DE LI PERSONI altra versione
Adèss ca sóo viàat-scià rembambìit
(almeno: en cà mia, iscé i à stabilìit …),
me réndi cünt ca sa fac’ ‘na gran vacada
a dach en nóm a ogni persona creada!
Par chi come mi ca i nóm a i tè ca a mèet,
l’è ‘na bruta figura una súr l’òtra, cara gèet!
Chi ca al se ciama Paòl, ghe disi Pedro,
chi Diego, ciao Giusèp, Toni … ü rampeghi sǜ ‘nden vedro!
Ma òl pusé brüt, ve ‘l giüri sül mè onór,
l’è quant ca t’encùntret ‘na fèmma ca l’è en fiór:
te la conóset, te ólariset fach sǜ da bèl,
ciamala par nóm … sa te ghéset en scervèl!
E ilura, sa tüti li personi en nóm sùul li ghéva,
par dìi: Adamo i óm e li fémmi Eva,
al saris tüt meno cumplicàat,
e ognantüu sènsa quistiù al saris saludàat!
Ghè sàris àa n’òtra pusibilità par i galantóm:
sà te ‘ncùntret ‘na bèla fèmma, al pòst del nóm,
te pódariset dich: cavéi colór d’argènt,
bùca alégra e ridènta, óc splendènt …
tuso coma ai fava i Indiani del Far Wèst,
ca li fémmi ai tratava en modo onèst,
e i ghe dava béi nóm ligàac’ a la natüra
e ca i scirniva con tàat amór cüra:
“Luna Splendente, Rugiada del Mattino,
Sorgente Che Zampilla, Occhi di Gattino”,
e via de ‘stò pass, ca a chili miga tròp béli,
li ciapava en fascino come de nòc’ li stéli!
D’altra pàart, nü Bosac’ apróof al nóm
de li personi, me usa spès òl sornóm:
e iscè se sàris pudüt dìi: l’Adamo di Rampasìi,
di Codora, di Lùer, ü magari di Rebumbìi;
ü anca di Cagulù, di Cicòt, di Frèer ü di Foiarói,
e ognantü che scólta, al saris ‘ndua ‘ndàa a tói!
Sa enveci l’era ‘na fèmma: la Eva di Porac’,
di Biòo, di Chèca, di Lombéi ü di Frerac’,
ü magari di Büac’, di Giambéi, di Müs, di Santìi,
di Roncaia, di Rośèra, di Semù ü di Martìi;
… e sa propi l’era propi bèla,
la podeva vèss àa di nòs Ciapèla!
Che bèla envensiù, che idea fantastica,
sa enveci di nòm, m’ariss ruàat la toponomastica!
Paolo Piani - Aprile 2019
ṍö
inter.
ma va, non ci credo, possibile
La gàta Sufia
La gatta Sofia
La gàta Sufia
La gàtina ca là scopèrt la contentéza a ütaa i òtri.
Ghera 'na òlta 'na gàta dè nóm Sufia.
L'era 'na gàta bèlebée 'nteligèeta ma 'n póo 'nsürìda e daparlée ca la vìveva èn de 'na grànt cà aprṍöf a 'n giardìi 'mbèlpóo bèl.
Al ghè piasiva 'ndà a titòldera e truàa pòs-c’ nṍof.
'N dì 'ntàat ca la caminàva là idüut 'na farfàla giàlda e blṍ ca la ulava 'ndèl cél.
La farfàla la pareva iscé lìbera e contèta ca la Sufia là decìdüut dè domandàch 'l sò secrèt par vès iscé contèta.
"Cóma tè fée a vès iscé contèta?", là domandàat la Sufia àla farfàla.
"Uli lìbera 'ndèl cél e vardi tǜt chèl ca'l me stantóren.
Me preocupi ca dol pasàat o dol davignìi ma vedi tǜta la belèza ca'l ghè 'ndèl mónt pròpi 'ndèl momènt presènt.
Chèsto 'l me rènt contèta", la ghà respundǜut la farfàla.
Sufia là pensàat a chèl ca la farfàla la gheva dìc' e là decìdüut dè pruàa a vìif 'ndèl presènt pròpi cóma lée.
Là cuminciàat a giügàa e a esploràa 'l giardìi a giügàa e a gòdes ògni momènt.
'Ntàat ca la giügàva la Sufia là 'ncuntràat 'n müsràgn ca'l se'era fàc' màal a 'na źàta.
'L müsràgn 'l piàngeva e al domandàva aiǜt.
Sufia èsendo bèlebée gentìl là decìdüut dè ütàa ol müsràgn.
"Preòcupet mìga, te ütaróo a guarìi la źàta", là dìc' Sufia al müsràgn.
'L müsràgn l'era iscé riconoscènt ca là decìdüut dè portàa Sufia èn dèn lṍöch secrèt 'ndèl giardìi 'nghée ca 'l ghera 'n àlber dè sciareśèra 'mbèlpóo bèl.
"Chèsto l'è 'l mè pòst secrèt 'ndùa 'l me piàas vignìi a pòsàa a lùmbria.
Al te piaśarìs vignìi 'nsèma mì?", 'l ghà domandàat 'l müsràgn.
Sufia là cètàat l'invìt e 'nsèma i se bütagiò sóta la piànta dè sciareśèra a vardàa li niòli e li farfàli ca li ulava sùra dè lóor.
Sufia la se rendüda cǜnt ca bindìna l'eva truàat la contentéza a vìif 'ndèl presènt e pudìi ütaa i òtri.
Da chèl dì la Sufia là visüut davéra contèta a giràa ité par ol giardìi e a ütaa òtri animàai bisognóos.
Ògni òlta ca la vedeva 'na farfàla ulàa 'ndèl cél la grignàva contèta a savìi ca l'eva 'mparàat 'l secrèt dèla contentéza.
Mòràal dèla stòria la contentéza la pö vès truàda 'ndèl vìif èn mèz ala natüra e coi òtri animàai.
'Mparàa ad apprezàa la belèza dèla vìta 'l pö portàa taat piaśé da stà bée davéra.
Òl malèch
‘N malèch l’è ruat al bósàgia ‘ntàat ca iera réet a torciàa,
‘L torcièer la ciapàat scià ‘n ciapèl e l’à töc’ sü ‘n póo de vii, scümando chèl sü ‘nsom al mastèl, parchè il vii sota l’era törbol.
‘l malech la dic: "dejà che fii la carità degh ‘na tarada al font."
