dall' Italiano al Dialetto Bośàc'
Digitare una parola o una frase da tradurre in dialetto.
La mòrt dèl pà
LA MÒRT DÈL PÀ
Sóo sèmpre stacc' 'nsèma al me pà, la mia màma i ma dic' che le mòrta quànca mi gh'ò idüt la lüüs.
Dóevi vès bélébèe pìscen quànca sóo nasüut, parchè mi dèla mia màma me regòrdi ca niént.
Garibaldi 2
Garibaldi 2
PER IL RITORNO DI GARIBALDI
2008, vintidü de fèorèr, 'n vèndardì,
de tüta la sitimana , òl püsé bèl dì;
'n dì de gran fèsta par i Bosàc’:
hai ga vendüut ol Garibaldi ai Caiolac’! 1)
Ma l’è da pòc cà ‘n sé dèsfac’ de ‘sta gramigna, 2)
ca già al gira ‘na öos brüta e maligna:
“Dèbot a-i l'è riporta a Sondri, ‘sto margnifù, 3)
'n del stès post, 'n de la médésèma pusiziù!”
Cari i mei paesàa, gioègn e véc’,
me da pensàa vargót par schivàa ol pec’! 4)
Óm, fémmi, vachi, galini e cunic’, 5)
truém 'n rimédi par tòs fo di pastic’!
Prüm de tüt, me tra ‘n pée ‘na bèla Prucisiù:
me porta la Madona fin giò al Tursciù; 6)
an se pica tüc’ sǜ la strada a pregàa
par impidìch a chèl mostru da tornàa. 7)
Sa l’aiüt del Signor al sarà ca bastàat,
m’arà da tacas a ‘n fior de aocàat:
grant e groos, ben vistit e ben tignüut,
con 'n buca paroli grosi come ‘na formagia de müut: 8)
“ Del nostro Eroe il viso volgiam al sole nascente,
ché di un nuovo Risorgimento ha bisogno l’operosa gente.
Egli con intrepido sguardo, e puro, possa esortare
l’astro del cielo, degli onesti il cuore a scaldare …”
De front a ‘n discors de sta natüra,
al podarà resist gnanca l’anima püsè düra:
vedarée ca göo resù, caar i mei Paesàa: 9)
ol Garibaldi al sarà giràat vers Tiràa!!! 10)
E finalmèet la sarà finida la nosa péna,
da vidich sèmpre noma ol font de la schéna;
quan ca a Sondri an varà par i nòs afari,
de tüc’ i sciöri me sarà tratac’ a la pari!!!
Ottobre 2008 Paolo Piani
NOTE
1) In tale data, la statua di Garibaldi era stata trasferita a Caiolo … provvisoriamente, purtroppo!
2) Gramigna: erba infestante delle vigne
3) Margnifù: uomo falso e astuto (…in senso bonario, in questo caso …)
4) Schivàa ol pec’: schivare, evitare il peggio
5) Óm, fémmi, vachi, galini e cunic’: Uomini, donne, mucche, galline e conigli: tutta la popolazione è chiamata alla bisogna!
6) Tursciù: Torchione, località di Albosaggia, dove anch’io vivo
7) Impidich a chel mostru da tornàa: impedire a quel birbante (… sempre in senso bonario ... di tornare
8) Grosi come ‘na formagia de müut: grosse come un formaggio di monte (“formagia”, al femminile), solitamente di grandi dimensioni, contrariamente a “formai” (al maschile), che sono le forme prodotte autonomamente dai piccoli contadini a casa propria, al rientro dalla transumanza
9) Vedarée ca göo resù: vedrete che ho ragione
10) Al sarà giràat vers Tiràa: Garibaldi sarà girato con il viso verso Tirano (ad Est, verso il sole nascente) … ed il fondo schiena verso un paese diverso da Albosaggia!
font:7.0pt "Times New Roman"'> … ol so bèl caval ha-i gà robàat !!! - … infatti, adesso Garibaldi è ritto in piedi, appiedato !!!
Salvadù
n.p.
Salvatore (San Salvadù)
Ol lambaròt el fìl de òor
Il lombrico e il filo d'oro
Ol lambaròt e ol fìl de òor
'l coràgio dè siguìi i própi sógn e dè esploràa 'l mónt.
Al ghera 'na òlta 'n lambaròt dè nóm Lǜis ca'l vìveva 'n d'èn bósch sóta deli fréschi fói dè nisciolèer.
Ol Lǜis l'era 'n lambaròt curióos e speciàal e 'l scavava 'ndèla tèera dapartǜt.
'Na nòc’ lè 'ndacdefó dal teré par vardàa li stéli 'ndèl cél e al 'na vist üna 'mbèlpóo-bèla a dàgió.
Sǜbet 'l Lǜis là tiratfò 'n s-cès: "sóo stüf dè dì tǜc' stès, ölarìsi vìif 'na vèntüra divèrsa dal sòlet".
'L dì dòpo 'ntàat ca'l scavava 'ndèl teré, là truàat 'n fìl dè òor ca'l lüśìva.
L'era iscé contèet e stüpìit ca là decìdüut dè 'ndàchréet par idìi 'nghée ca'l ruava.
"Che ròba 'l ghè sarà réet a stò fìl d'òor? Ghóo pròpi dè scùprìl!" là pensàat 'l Lǜis.
Là cuminciàat a rampègàa par rùàa sùra la tèera par siguìi 'l fìl dè òor ité par 'l bósch, i pràac’ e àach 'ndèna rógia bèlebée frésca. Ol fìl dè òor al finiva mài.
Lè stacia 'na vèntüra ecitànt da mài smentegàa.
Ol Lǜis là 'ncuntràat taac' animàai cóma li lümàghi, grìi, 'n paù 'mbèlpóo-bèl, coloràat e àa 'na sciguèta.
'Nòtro lambaròt 'l ghà regalàat aretüra di balii de zéneor gròs e bùu bunènti ca i ghà dàc' fòrsa par cuntinuàa 'l sò viàc’ ca l'era amò lónch.
Dòpo mìis dè speriènsi straordinari, 'l Lǜis là vist ca 'l fìl dè òor 'l finiva pròpi defò de lǜs dè 'na végia maśù bandunàda.
Ol lambaròt la picàat la pòrta e sǜbet 'na fata la ghà urìit.
La fata l'era òlta bèla e la sè fàcia idìi davéra coòntèta dè idìi ol Lǜis.
Con tàata sòrpresa la fata là ghà spiegàat al Lǜis ca ol fìl dè òor l'era 'n regàl ca lée la gheva fàc' par premiàa ol sò coràgio e la sùa òia dè aventuri.
"Öla!, che bèl, grazia, te fàc' bée!" là dìc' ol Lǜis con 'n grànt surìis.
Ol lambaròt al se rendüut cǜnt, ca'l bèl viàc’ ca l'eva fàc', l'era tǜt mèret sò, par vès curióos e dol sò coràgio.
L'importa ca quàat ca sè pìscen: sà 'n ghà 'l coràgio dè siguìi i nòś sógn e dè sploràa 'l mónt, 'n pö scùprìi róbi bèli bèlenti.
Iscé ol Lǜis lè tornàat àla sùa cà 'ndèl bósch contèet e sódisfàc' dèla sùa grànda vèntüra.
La catìva lavandéra la trùa mai la bùna préda.
La cattiva lavandaia non trova mai il buon lavatoio
Tè capisèt cà, .....
non capisci neanche a colpirti col bacchio
non capisce nemmeno a saltargli addosso
Fior del vii
Al Bertoldo ai gha domandàat, quai ca i era i fiór pusé brüc’, lüu al gha respundüut:
-i fiór pusé bruc’ i è chii del vii, ca se i vit noma quand ca ‘l vii l’è réet a finii.
