dall' Italiano al Dialetto Bośàc'
Digitare una parola o una frase da tradurre in dialetto.
Trei 'nvensiù
Trei 'nvensiù
Li trei 'nvensù püsé 'mportànti dei ültem 100/150 àgn, ca ià cambiàat la storia, iè stàc' ol mótór, l'alternatór par la corènt e la radio con tüt' quant 'l gh'è gira 'ntóren.
Da la lûüs dèla lûm 'n se pasàat a chèla fàcia coli lampidìni, l'è cuminciàat iscè ól tèep deli fàbrichi 'ndùa tüt e tüc' i laórava de bòt a fà sǜ ròbi növi, e póo a mò màcheni növi par pudìi cór püsèe 'mprèsa amò.
'L progrès
Il progresso
'L progrès
Qunaca la gèet la pareva meno 'nteligèta de adès
par pizza ol föch la ghéva ca de domandáa ol permès;
èn cà a vardáa la televisiù te ca de süáa
ol riscaldament a gáas tè de sbasáa;
par sparmìi già i nòs véc'
iera bùu dè sbróià gió a frec';
chi ca'i ne sa 'na pagena püsé dè tüc',
a piáa piáa i öl i töo früc';
par dat 'na máa,
ai te comanda da lontáa;
'ncödì lè tüt püsé 'nteligènt,
a ol cüntadóor dèla corènt;
quanca, a sensa ol tò permès, i völarà,
noma la lüus tè pödarée pizà;
iscé sa te ghée la machèna da cargáa,
par pùdìi 'ndà 'ngìr tarée da speciáa;
tüt chèsto i lè ciama progrès
ma 'l par 'n grant regrès;
beśògna tornáa àla vàca
par tignìi andáa la baràca.
cuminciàa
v. tr.
cominciare, iniziare
L'asen e 'l cuntadìi
L'asino e il contadino
l'aśen e'l cuntadìi
'N dì l' aśen dè ´n cuntadìi lè dàc' giò èn de'n póz.
L' animàl là piàigüut e la giolàat fò daliasci par ùri, ´ntàat ca ol cuntadìi 'l cercàva dè fàa vargót al reguàrt.
Àla fìi la decidüut ca l' aśen l'era tròp véc’ e ol póz l'era süc' da tàat tèep e 'l gheva già beśógn dè vès stupàat gió, ducà 'l valeva ca davéra la pèna de fà fadighi a tirà fó l' aśen dal póz.
Là ciamàat i sṍö visìi, tacàac' dè cà e ognantǜu, ciapàat scià 'na badìl, ià cuminciàat a tràgió tèera ´ndèl póz.
L' aśen, rendüut cǜnt dè chèl ca l'era réet a sucét, 'l se mès a caràgnàa e giolàa da fà pura.
Dòpo quai badìladi dè tèera, còla sòrpresa dè tǜc’, l'aśen 'l piantailò dè lamentàs.
'L cuntadìi là vardàat èn fónt al póz e le rèstàat de stüch a chèl ca là vist.
A ògna badìlada dè tèera l'aśen l’era réet a fàa vargót dè miga crét: 'l bàteva la tèera coi źòcoi e 'l fàva 'n pàs sùra la tèera.
E lóor giò sempre püsé tèera ma bèlebée debòt tǜc’ ià idüut con sòrpresa l'aśen a ruàa sü fìna àla bùca dol póz, pasàa sùra l'öor e scapaià a zómp.
Moral dela faola:
La vìta la tràadòs ògna sòort dè tèera....
'l secrèt par 'ndà fó dal póz l'è sgnìcala e üsala par fà 'n pàs èn sü inòlt e trà 'n zómp.
'N pö 'ndàfó dai póz pǜsé profónc' cal ghè sabes sà 'n sè arènt ca.
Besogna üsa la tèera cai tè trà adòs par pudìi 'ndàa inàaz.
Völ bée dè pǜ, sgnìca la tèera parché èn chèsta vìta beśògna vès 'na suluziù, mìga 'n probléma.
Laga ca'i véri aśegn i sìès i òtri.
Ol nóm dèl magènch Feit
Il nome del maggengo Feit
Par chìi ca i domandàva da 'nghée ca'l rùa ol nóm Feit.
Storia 'nvèntada da véra ☺
Ol preòst Batista di Cuntrìi dèl Bośàgia, 'ntóren al 1500, 'ntàat ca'l vavasü réet ala mülatéra ca dali Vàlmàni 'l portàva a San Salvadù, pèna prǜma dè Nèmbro, èn de 'na pastǜra mìga taat grànda, là 'ncuntràat 'n pastóor ca'l remavascià li sṍi póchi vàchi èn dèn barèch.
Ol prèvet, a mìga idìi gnàa 'na bàita gné 'na maśù, la sclamàat èn latìi:
<<habes aedificare stabili>> (te dè fàsǜ 'na maśù)
'L pastóor, ca'l cónóseva 'na quai paròla dè latìi, parché 'l gheva 'n fradèl prèvet, là pensàat dè respónt: "Feit", a sò dìc' l'öleva pò dìi <'l sarà fàc'> ènvéce ol significàat giüst <l'era fàc'>.
A tògni modo ol prèost Batista là capìit chée ca'l völéva dìi, là salüdàat e l'è ndàc' par ol sò sentéer.
'L pastóor, dè paròla, èn póoch dì, ütàat àa da otri sṍö paeśàa, l'à fàc' sü 'na bàita, stàla sót e maśù dol fée sùra, coi sàs cavàtfó e 'nmögiàac' ndè'na müraca, quànca i gheva fàc' té pràac' ndéli pastǜri ilò a pröof.
Quànca, dòpo 'na quindeśena dè dì, ol preòst Batista al vigniva 'ngió da San Salvadù, a idìi chè la baita <l'era faciasü> con taat dè maśù par li vachi, la sclamàat:"FEIT".
Lè stac' iscé ca da ilùra l'è naśüut 'n magènch nṍof ca'i l'à ciamàat Feit, e òtri pastóor ià fàc' sü amò bàiti con òtri stàli e maśù dol fée.
