dall' Italiano al Dialetto Bośàc'
Digitare una parola o una frase da tradurre in dialetto.
Natàl 'n cà dèl Talpù
Natàal 'n cà dèl Talpù
'N tupìi, dal nóm Talpù, e 'n ràt ciamàt Ratto i’era réet a tornàa a cà dòpo 'na giórnàda de càscia 'nséma a 'na slùdria; de cólp ól tupìi 'l se quièta cóma sa l'avés sentüut 'na scòsa eletrèga.
Òl nàas dól Talpù l'usmàva e l'à cunósüut l' ódór dèla sùa végia cà chè l'eva smentegàat da quànca ‘l stàva col ràt en riva al fiüm.
A sentìi chèl ódór dèla sùa végia cà 'l ghè igüt 'n grànt magù.
'N Albosagia ... se brüsa dal còlt !
IN ALBOSAGGIA … SI BRUCIA DAL CALDO!
'N ALBOSAGIA … SE BRÜSA DAL COLT !
Da la mia scarpa öli tòs fó ‘n gràn sàs e parlàf de ‘na quistiù che me fa ‘nrabbias: quan’cà a-i parla coi Bosàc’, de Sondri i citadìi a-i 'ncosta la buca en su, e-i taca a dìi: “D’envèrèn la lüna, òl süul d’estàat, pòro bosàc’, te sée mal capitàat!”
“Òl sùul al vidèe nóma en fotografia” “Tüt l’àn andée 'n gir col maglìi che pia” “Gh'è da mèt en gràn spéc’ i-a a Triass!” “ A bìif 'l vòs vìi, se da tacass!” “Putosto de viv iscé al fréc, méi murìi” “Sòo dacordi anca mi: méi 'ncenerìi”.
La géet d’Albosagia de ‘sta menada, a 'n certo momèt la s’è pròpi stufada! Basta! 'N rimedi 'l va truàat de bòt: la da finìi da bòi, ‘sto pancòt!
E ilùra al Sindèc, 'l nòš Murada, ‘na nòc’ al ghe ignüut 'na gràn pensada: òl dì dòpo la riünìit d’urgensa la cumisiù: “Oh truàat òl rimedi a ‘sta quistiù!
Sa gh'è la fòo a portàa a bùu fìi ‘sto progèt, del nòš paes tüc’ a-i parlarà con püsée rispèt: l’Albosagia al sarà pü 'n pòst da gèlàa, … ma dal tròp còlt se podarà cunsumàa!”
E adèss, aa i sciòri de Sondri (sǜ la tèra pruisori), prüma o dopo a-i rua 'n Albosagia … al Crematori: a-i vée 'n compagnia a fàa ‘na gràn fümada prüma da ciapàa la via bèla o chèla disgraziada!
Sa iés po’ da savii ca par nùu Bosàc’l’è gratis ól biglièt de l’ultèm viac’, chisà cóma al ghe brusaris ‘sto intòrt … e viif al frèc’ d’Albosagia, saris grànt confòrt!
Albosaggia, ottobre 2015 Paolo Piani 'l ghè nè amò
nóstràna
(nóstràni), agg.
nostrana, casalinga; rozza, grossolana
La móntàgna deli stéli ca iè réet a dàgió
La montagna delle stelle cadenti
èco 'na stòria 'nventàda, ambientada sǜ 'ndèna móntàgna de cuntadìi còi sóo animàai.
La móntàgna deli stéli ca iè réet a dàgió
Sǜ 'ndèli spóndi grandiósi dol mùut Amàar, 'nghée ca l' ària la seva dè pèsc e i cràp li uspitaua lìchen argentàac', 'l nàseua 'na pìscena bàita cuntadìna.
Chiló 'l vìveua ol nòno Leo, 'n óm cò li màa rügóśi cóma la rǜsca dè 'n véc’ pèsc e la sùa tenǜda 'n pìscen mond dèla natüra 'nghée ca la vìta la pulsaua èn armunia.
Ol protagunista pǜsé ciacerù l'era 'l Berto, 'n véc’ bósc cò 'n sénso gùz dèl' batǜdi e 'na braüra da miga crèt 'ndèl truàa sèmpre i pàscoi pǜsé suculénc'. 'N dì, 'ntàat ca l'era 'ntènt a maià scià l' èrba trà i cràp là sentüut 'n früscio stràa.
L'era Mimì, 'na bólp rósa cò 'na gàla biànca sǜl còl ca' la córeua cò 'n' ària strimìda.
"Berto vén debòt, 'l fiǜm lè réet a süga!" - là sclamàat Mimì, ntàat ca'l sarnegàua - "ghè ca pǜ 'n fìl d' acqua par pudì bìif."
Berto, sebée pèrplès là ca esitàat e 'l ghà respundǜut: "preòcupet ca Mimì, ò vìst vargót dè stràa stanòc’, al ghè 'n véc’ póz smentegàat èn fónt àla vàl, sóo mì cóma sè pó ruà iló.
'Nsèma 'l bósc e la bólp i se mès èn màrcia. 'Ndèl pèrcórs ià 'ncuntràat òtri paeśàa dèla móntàgna:
- Ciara, 'na végia càora biànca dèla maśù ca' cò 'l sò bèśolàa 'ncagnìit la riciàmaua l'atensiù di òtri animàai;
- Marta, 'na pégora gióena e purósa ma dotada dè 'n'òregia ecèzionàal ca' la sènteua a dòs li vibraziù dol teré e li óos lóntàni di camósc;
- Grisù, 'l gàal dèla tenǜda ca' cò la sùa óos squilànt al desedàua tǜc’, al lüus dèla dómàa, ma ca' chèsta òlta lè rèstàat èn silènsi travaiàat par la mancànsa dè acqua.
Iè rüàac' al póz, 'n véc’ scérsc dè sàs cüerciàat dè mǜs~c’ ma l'era quaśi a sèch. Berto però, 'l se regordàat deli stòori ca' 'l nòno Leo 'l ghè cüntáva sǜ: "Sóta la preda pǜsé grànda, al ghè 'na stèla réet a dàgió", la mormoràat daparlüu, " 'na stèla ca' la ghà durmìit par sécoi."
Cò i sṍö źòcoi Berto là pruàat a spostàa la gròsa preda. Al ghe lè faua ca. Mimì sènsa ülil lè 'ndàc' apröof e cò 'n cólp balòs dè mǜus 'l ghà ruàat a fàla brǜscàa dè fianch e sót al se urìit 'n pìscen böc' da 'ndua là cuminciàat a bóifò 'n fiòt dè acqua frèsca cóma 'na sorgènt ca' la móntàgna la gheva tegnǜut piacàat par 'mbèlpóo.
L' acqua la scóreva a 'mpinìi 'l léc’ süc' dol torènt e a töià la sìit a tǜc’. Ol cuntadìi, curüut-iló al riciàm dè 'l Berto, là idüut la scéna con maravéia e piaśé. Là carèzàat, 'ntàat cal grignàua, 'l bósc, la bólp e la gióena pégora.
Da chèl dì la vìta sǜ 'ndèla móntàgna, deli stéli ca iè réet a dàgió, lè cambiàda.
I animàai, ünìc' da chèsta vèntüra, ià 'mparàat a vaidàs. Aa ol cuntadìi Leo, a vidìi 'l lègam trà i sṍö animàai e l' acqua, la capìit la 'nteligènsa di sṍö paeśàa.
E ògni òlta ca' 'na stèla la dàva gió, la ğéet dol lṍöch, la diśeva ca' l'era üna deli soréli dèla stèla réet a dàgió ca' la gheva slavàat 'l fiǜm.
'N scrìt da règordàa dè cóma l'armunia e la colaboraziù i pödés portàa acqua e speransa àa 'ndi lṍöch pǜsé amàr dèla tèera.
Saré de nòc’, l’è cóma ‘na végia che va al tròt.
Sereno di notte, è come una vecchia che va la trotto
