dall' Italiano al Dialetto Bośàc'
Digitare una parola o una frase da tradurre in dialetto.
A la fìi de prümavera
A la fìi de prümavera
Da Sondri en córeva a pè in Albosagia, 'n pòst bèl avért 'n mèz ai pràat.
Da Sóndri a Milàa
Da Sondrio a MIlano
DA SÓNDRI A MILÀA
Chèsta l’è l’Odissea de ‘na nòsa citadìna
ca la pensàva da fàa ‘na ròba normàla, stamatìna:
ciapàa òl treno e ‘ndàa fina a Milàa,
parchè la fiṍla la ghéva òia da truàa!
(Sa la decidéva da scalàa òl Badil
con li źibréti ü i tach a spìl,
dè sücüǜr l’arìs fac meno fadìga,
chèla pòra scióra, òl dì de la sfìga!)
La sè presènta èn staziù denàaz ai binari,
e la pregava ca ‘l treno da Tiràa al fós èn urari,
ma òl nòs Signóor fórsi l’era ocupàat,
parchè pasàat mezz’ùra l’era càach ruàat!
Finalmènt i partìs, già ‘mpóo ‘ncazzàac’,
‘sti póri cliénc’, sempri bistratàac’,
ma iéva càach finìit èn suspìir da tiràa
ca subèt a Caiól ià sintìit frenàa!
Li sbari, rici coma èn füüs, li s’era ca sbasadi;
li seva ca fidadi da ‘nda-gió a nouanta gradi:
sè sa mai ca ‘nquàiüu de butèep tìis
al ghè ‘fili ca ‘n dèl deréet èn bèl binìis!
Dòpo uès ripartìic’ sènsa gnàa ‘n cèn,
n’òtra fermada lónga gió a Ardèn:
èn treno-merci al ruàva con prudènsa,
cargàat de ròba: al gà la precedènsa!
Ruàac’ dopo n’ùra gió a Morbégn,
al ghè se presènta òl stès diśégn:
‘n óm l’eua da ruàa con èn manzṍl,
se doveva speciàa ca còl carèt ‘indés a tṍl!
A Còlech, Belàn, Varenna e Mandèl,
besógnava dach da bìif al póor vedèl;
a ghéra su ‘n gran còlt, al stava màal:
còi guanc’ al va tratàat ògni animàal!
A Lèch fórsi òl treno l’eua busàat
parchè n’òtra ùra al sé fermàat,
ü magari par fàch vidìi del làac la belèza
… ma dal treno ‘spó ca ‘ngìi-gió par sucurèza!
A Mónsa n’òtra sósta lónga prüma de Milàa,
parché òl motóor al vava lagàat pośàa;
ma àa su la “parcondicio” besognava basàs:
parchè ‘nde li ótri sé e da nùu al vól ca fermàs?
‘Ntàat ca ‘l treno èn Centràal al ruàva,
la Madunina sul Dóm scintìli la fàva;
ma de ‘sto miràcol ca l’eva ignǜt
… nugǜu di feruviéer al sé nencurgiǜt!
sdólóràa
v. intr.
lamentarsi per il dolore
El cuntadìi e i bao
Il contadino e gli insetti
El cuntadìi e i bao
'N meśerù ca'l pödeva ca idìi i bào,
l'hà tràc' fò ol velé sǜ 'ndi frao.
A chèla àcqua sutìla e mortàal,
lè ca scampàat gnàa 'n'animàl.
Prǜma iè morc', trà dolóor e tormént,
lümàghi, grìi e farfàli tüc' inocént.
Bào ǜtei, bào bùu,
calaurù, vespi, avi e budùu.
Ma bào e cagnù, i lè sà àa i càa,
ca par tàac' animài lè 'l sò maiàa,
li lüśérti e i üsèi,
àa chìi ütei e àa béi,
ca ià maiàat chìs-c' bào 'ndi òorc’,
iè crodàac' gió bàs sǜbet mòrc'.
Ma 'n se gn'amò ruàat ala fìi dèla filógna;
la mòrt lè scià: a chìi la ghè tuca lè 'na rógna!
I sciàt, fringuèi, müsràgn,
leguèer, bènoli e pò ai ràgn,
iè morc' tǜc’, sènsa 'n lamèet.
Ol contadìi adès l'è contèet,
sènsa pǜ üsèi, farfàli e bào,
iscé ai crès pǜsé béi i sṍö frao.
Ma la móràal pürtròp l'è divèrsa,
chìi velée ca l'agricoltóor 'l vèrsa,
i fà ca màal nóma ai bào, lumagòc'
leguèer, üsilìi e lambaròc’;
Mè'i trua, al giüri, 'ndèl piàt
e 'ndèl stómech, ca l'è ca adàt
a soportàa chèl "cundimènt'"
ca lè tosèch e 'nvadènt!
Da tǜt chèsto al dipènt 'l finaal:
"Ai animai fàc ca dol màal,
sà te ölet vìif 'na vìta sücüra,
'ndèla nòsa bèla natüra".
‘N tèep de cascia e ‘n tèep...
In tempo di caccia e in tempo di guerra sono di più le balle che la terra
'N paées da fàola 'l nòś!
Un paese da favola il nostro
'N paées da fàola 'l nòś!
Là cuminciàat col Cavalier pò cóma èn ògna fàola ca se rispeta, ià mès a i Monti.
Dòpo vìla Letta ià mès té 'ndèla fàola ǜü ca l'era sèmpri par Bóschi.
Dòpo ´l cant dol Grìl, al'imbrünìi lè spuntàat al'orizzónt 5 Stéli.
Ma cóma tǜti li béli fàoli 'l dóeva vèsech o ´n princep o ´n Conte.
Èco ruàa Conte ca al pòst dol castèl 'l gheva nóma 'n Casalino.
Ma sǜ-'ndèl pǜsé bèl vargót lè 'ndàc' stòrt e ià pensàat 'l fös ol momènt dè ciamàa i Draghi.
'L pareva ca col Draghi la fàola la pödes finìi èn belèza ma negót dè bùu al orizzónt, adès lè 'ndèli toi màa caro ol me Fiöl.
Negót l'è pèrs 'ndèl paées deli fàoli, tàat ghè amò Speransa.
