dall' Italiano al Dialetto Bośàc'
Digitare una parola o una frase da tradurre in dialetto.
àn de acqua
N'àn de acqua
'N chèl àn, l'era scià la fìi de mac' e de bèl tèep al néva cach fàc', l'era noma lüu e acqua, niulù e scighéeri.
A üu, de chìi cal seva coma l'era 'ndacia chèla olta cal tèep al fava noma süc', 'l ghè ignüut 'n mèet dèla cràpa da mort sü a San Salvadù.
Òl gróp sül panet
IL NODO SUL FAZZOLETTO
ÒL GROP SÜ ‘N DÈL PANET
Li Médi, a Sondri hóo cuminciàat,
sül Cunvit … 'l sécol pasàat;
da Albosagia, col me biciclitìi,
envèren, prumavèra e somartìi!
En Piazza Quadrivi, ‘na botéga
panuscìi coi fich la vendeva:
la mama la me dava ogni domàa,
‘na moneda par 'l mè disnàa:
“Perdèla ca, càar òl me s’cèt,
fa su ‘n góp en dèl panèt”
(òl panèt, la nösa casafòrt,
col gróp streìgiut fòrt fòrt).
E iscè, tϋc’ i dì, lì me fermavi,
tolévi 'l panìi e pó ‘l pagavi;
contèta la botéga dèl sò prufit,
contèet àa mi ca ‘ndavi al Cunvit!
Ma ‘na matina storta e malnada,
ghèra ‘na cliènta tüta piturada:
entàat ca ‘l me gróp desligavi,
tüt concentràat su che ca favi,
en grignèt da piach al ghe scapàat,
en ségn con la crapa pèna abozàat;
la botegàra, stèsa pèl maligna,
la ricambia l’ógiada e la grigna.
En di chi öc’ mi góo leìgiϋt
en penséer che me ca pìasüt:
“Pòro rèdes, … al sarà ‘n Bosàc’!”
Pòri fèmni, a-i l’és mai fàc’!
Tàac’ agn a Sondri mi só ‘ndac’,
a scöla, a laoràa ö par i mée fàc’
ma de chèl negozi disgraziàat
mi la porta gó pü pasàat!
di Paolo Piani
PS: si usa anche dire ol fazöl = il fazzoletto - ol fazöl del nàas = il fazzoleto del naso
piàisc’
v. intr.
piangere
Ól cèrf la leòr e l'aśen
Il cervo la lepre e l'asino
Ól cèrf la leòr e l' aśen
´N cèrf con en frónt dùu béi còrègn ramificac', 'ndàva a paséc' ité par ´l bósch.
Lè pasàat da iló ´na leòr e la sè fermàda a vardàa fìs ol cèrf.
Ilùra ,´ntáat ca la saltelava, là se fàcia inàaz e ´l là dìc':
"Varda ´n póo chiló, sóo ca àa mi´n bèl cervàt, l'è abòt ca 'ndrizzi sǜ li mei óregi e l'è cóma sé gharés sǜ i corègn cóma i töo ."
N'asen ca 'l pascolàva iló aprṍf, pèna la sintìit chèl ca la ghà dìc' la leòr, ´mbrinsiùnàat là ósàat:
" Varda ti, te ghée rèśù ! Nùu ´n sè tǜc’ trìi dèla stèsa ràzza, mi ól cèrf e ti leòr"
´L cèrf là vardàat i dùu con compasiù e disprèz e pó là cuntinuáat a caminàa par ´l bósch.
Móràl dèla fàola: Varda e pàsa e cürèt ca de lóor ca iè nóma dei sbrufù.
‘N tèep de cascia e ‘n tèep...
In tempo di caccia e in tempo di guerra sono di più le balle che la terra
Li véspi
Le vespe
Li véspi
O ité par i pràac’ o par i bösch am se ‘mbateua ’ndèn quai vespèer, stès al capitàva àca li vàchi ca lì zompaua ià debòt a pèrli.
Sè te se 'ncorgevet ‘n tèep ilura ‘l bastaua stà àla larga, vargüu ‘l se ‘ncurgiüut a fà bronzéli par patüsc ‘ntàat cal slungaua li màa ma ormai l’era tardi.
De sücüur li te piaua e li püsé deli olti se mèteua sü ‘mpìt de pìsa e pò la làma dè la mèla sura la piada e ‘ndèl gìr de pòoch ‘l pasaua tüt.
La Carla Pedruzzi ine cünta ‘mpéer de béli capitadi üna sü al Bosàgia Vegia àla Mansüeta e al so fiöl ‘l Fausto.
La portaua sü gràsa col gèrlo ‘ndèl pràat a la Saèta ca l’era già pascolàat e al ghè ‘ndaua réet a stò rèdès ca’l giüghètaua con scià ‘n cavìc’, ‘mbòt al lè picaua sü ‘nden fiör ‘mbòt sü ‘nden sàs.
La màma, ruada ‘nghée ca ghera ‘na poosa, ‘n sàs da pùgiàa ol cùl e ol font dèl gèrlo,la sé ferma ilò; chèl’otro lè amò réet a giügàa col cavìc’ e la idüut ‘n bögiàt ‘ndol pràat e sübet ià a ‘nfilàité ol bàchèt.
Cal lavés mai fàc’, al saltafò dal böc’ ‘n sàm de vèspi come màti.
Ol rèdès lè pasàat gió a cór par ol pràat ma ilò con scià ol gèrlo ghera la Mansueta, la seua ca pü quati fàn e al canaia la ghà òsàat réet:
“Diu c’al malidìsi chèl canaiüsc, la da ignìch èn mèet da zegà fò li vèspi!”
En chèsto caso al ghè staua bée a “Diu c’al te strèbuduni….”
N’otra olta sü al Campéi al Pianilìi àla Silvia di Marc ‘n vedèl l’era réet a scapàc’ ité par ol bösch e lée a córèch réet par ulìi oltàl.
Sto vedèl ‘nchèla al ghè va sura con pè a ‘n vespèer e la Silvia ca la gheua sü li sotàni lónghi, col cór la ghè ndàcia propi sura.
Sóta li sotàni ‘na budùnèra che nò te disi, dèla Silvia pös ca dìi ma ilura li femmi ‘mpóo sü de ètà i’era sènsa müdandi.
Chìi ca ià vìst sta scéna i sé sgarbèlaua dal grignàa, a ‘nsèm!
La vìta sü par i magènch e i mùut dèl Bośàgia - PDF
