dall' Italiano al Dialetto Bośàc'
Digitare una parola o una frase da tradurre in dialetto.
La maèstra a Pierino
La mèstra la ghè dis: "Pierino, mi scrivi, ti te scrivèt, lüu scrif che tèep ca l'è ?"
Òl Pierino 'l ghè dìs: " l'è tèep pèrs scióra maèstra."
I francées
I FRANCESI
I FRANCÉES
Me sóo sempre domandàat,
ma ol mutìf l’ó mai truàat,
parché i Francées sèmpri i gà
chèla tracotansa … da gagà:
‘na spuzza sóta al nàas, ‘ndigèsta,
ca vardàa la fa, con sǜ la crèsta
tüc’ i forèsc’, èn particolàar nùu Italiaà,
coma sa me fódes … cachi de càa!
Forse parché òl so gran condotiéer
Bunapart Napoleù, chèl filibustiér,
al ghè la ca facia a robàm tüt, chèla òlta,
e amó adès, ‘n dèla tomba al re reòlta!
Ü parché i è‘nvidiös de la nòsa simpatia
ca a tüti li fémmi la ghe fa pèrt la “retta via”,
e ‘nveci lóor con móscia la erre e tüt òl rèst,
i fa contéec’ nòma chi nàac’ ‘ndi n’an … bi-śèst! 1)
Chèsta mi credevi ca ‘l fós la scüsa,
par ‘sti manéri da crapa büsa:
òl fàto ca ‘na spiegaziù évi mai truàat
l’éra parchè pensavi a vargót de cumplicàat!
Po’ ‘n bèl dì ‘l m’è ignüut en mèet,
(üü di pòoch dì ca ghévi piz òl sintimèet),
la scopèrta del nòs Paesàa, grant navigatòor,
ca con n’ööf en pée, al s’è cuerciàat d’onór!
Tèla-chì la risposta a tüti li domandi:
l’è la spüza ca ‘l ghe ve-sǜ da li mudandi,
ca la ghè stòrsc òl nàas coma ‘na sèrpentina,
e la buca facia-sǜ tüso ‘l cül di ‘na galina !
Come mai, me disarée con facia stupìda?
Àa ca i Francées l’acqua la ghe vée furnida!
Ghìi rèśù, en Francia de acqua ghe n’è,
ma a lóor … i à gha chàach ‘nventàat òl bidè!
NOTE
1) 'N gioch Sutil de paroli … eh eh eh
di Paolo Piani 04-01-2020
orèndo
(orènc’), s.m.
orrendo, orribile, indisponente – MO
La móntàgna deli stéli ca iè réet a dàgió
La montagna delle stelle cadenti
èco 'na stòria 'nventàda, ambientada sǜ 'ndèna móntàgna de cuntadìi còi sóo animàai.
La móntàgna deli stéli ca iè réet a dàgió
Sǜ 'ndèli spóndi grandiósi dol mùut Amàar, 'nghée ca l' ària la seva dè pèsc e i cràp li uspitaua lìchen argentàac', 'l nàseua 'na pìscena bàita cuntadìna.
Chiló 'l vìveua ol nòno Leo, 'n óm cò li màa rügóśi cóma la rǜsca dè 'n véc’ pèsc e la sùa tenǜda 'n pìscen mond dèla natüra 'nghée ca la vìta la pulsaua èn armunia.
Ol protagunista pǜsé ciacerù l'era 'l Berto, 'n véc’ bósc cò 'n sénso gùz dèl' batǜdi e 'na braüra da miga crèt 'ndèl truàa sèmpre i pàscoi pǜsé suculénc'. 'N dì, 'ntàat ca l'era 'ntènt a maià scià l' èrba trà i cràp là sentüut 'n früscio stràa.
L'era Mimì, 'na bólp rósa cò 'na gàla biànca sǜl còl ca' la córeua cò 'n' ària strimìda.
"Berto vén debòt, 'l fiǜm lè réet a süga!" - là sclamàat Mimì, ntàat ca'l sarnegàua - "ghè ca pǜ 'n fìl d' acqua par pudì bìif."
Berto, sebée pèrplès là ca esitàat e 'l ghà respundǜut: "preòcupet ca Mimì, ò vìst vargót dè stràa stanòc’, al ghè 'n véc’ póz smentegàat èn fónt àla vàl, sóo mì cóma sè pó ruà iló.
'Nsèma 'l bósc e la bólp i se mès èn màrcia. 'Ndèl pèrcórs ià 'ncuntràat òtri paeśàa dèla móntàgna:
- Ciara, 'na végia càora biànca dèla maśù ca' cò 'l sò bèśolàa 'ncagnìit la riciàmaua l'atensiù di òtri animàai;
- Marta, 'na pégora gióena e purósa ma dotada dè 'n'òregia ecèzionàal ca' la sènteua a dòs li vibraziù dol teré e li óos lóntàni di camósc;
- Grisù, 'l gàal dèla tenǜda ca' cò la sùa óos squilànt al desedàua tǜc’, al lüus dèla dómàa, ma ca' chèsta òlta lè rèstàat èn silènsi travaiàat par la mancànsa dè acqua.
Iè rüàac' al póz, 'n véc’ scérsc dè sàs cüerciàat dè mǜs~c’ ma l'era quaśi a sèch. Berto però, 'l se regordàat deli stòori ca' 'l nòno Leo 'l ghè cüntáva sǜ: "Sóta la preda pǜsé grànda, al ghè 'na stèla réet a dàgió", la mormoràat daparlüu, " 'na stèla ca' la ghà durmìit par sécoi."
Cò i sṍö źòcoi Berto là pruàat a spostàa la gròsa preda. Al ghe lè faua ca. Mimì sènsa ülil lè 'ndàc' apröof e cò 'n cólp balòs dè mǜus 'l ghà ruàat a fàla brǜscàa dè fianch e sót al se urìit 'n pìscen böc' da 'ndua là cuminciàat a bóifò 'n fiòt dè acqua frèsca cóma 'na sorgènt ca' la móntàgna la gheva tegnǜut piacàat par 'mbèlpóo.
L' acqua la scóreva a 'mpinìi 'l léc’ süc' dol torènt e a töià la sìit a tǜc’. Ol cuntadìi, curüut-iló al riciàm dè 'l Berto, là idüut la scéna con maravéia e piaśé. Là carèzàat, 'ntàat cal grignàua, 'l bósc, la bólp e la gióena pégora.
Da chèl dì la vìta sǜ 'ndèla móntàgna, deli stéli ca iè réet a dàgió, lè cambiàda.
I animàai, ünìc' da chèsta vèntüra, ià 'mparàat a vaidàs. Aa ol cuntadìi Leo, a vidìi 'l lègam trà i sṍö animàai e l' acqua, la capìit la 'nteligènsa di sṍö paeśàa.
E ògni òlta ca' 'na stèla la dàva gió, la ğéet dol lṍöch, la diśeva ca' l'era üna deli soréli dèla stèla réet a dàgió ca' la gheva slavàat 'l fiǜm.
'N scrìt da règordàa dè cóma l'armunia e la colaboraziù i pödés portàa acqua e speransa àa 'ndi lṍöch pǜsé amàr dèla tèera.
Lè bèl sàc' l'om
È bello tenace l'uomo ...
"Lè bèl sàc' l'om"
se'l pensava o se'l diseva quanca quai'üu l'era 'n grand rüscadóor, 'l laorava sempre, 'l viveva de grandi fadighi, 'l resisteva a tüt, col bèl o col brüt.
Adès 'l vegnarés de dìi "resilienti"
