dall' Italiano al Dialetto Bośàc'
Digitare una parola o una frase da tradurre in dialetto.
La lüüs 'n fónt al böc'
La lüüs 'n fónt al böc'
Quai àn fà i'era tàac' iló denàz ala galerìa e i vedeva ité 'n fónt la lüüs, ilura i diseva ca l'era ca pü iscé düra e ca li róbi li cuminciava a 'ndàa méi.
Sò ca cóma la sìes 'ndàcia a finìi, ölarisi ca ca la lüüs la fós stàcia i ciàar dól tréno ca 'l ruàva e lór iló a vardàa 'ncantac' la lüüs.
Brunetta
BRUNETTA, QUESTO PICCOLO GRANDE UOMO!
BRUNETTA, QÈSTO PÌSCEN GRANT OM!
Chèsta l’è la storia del Brunetta Renato, 1)
l’óm pusè malvist en di ufizi de Stato!
En bel dì ca de prèsa al caminava,
a sé scapüsciàat en di ‘na fava,
… u forse, l’era en pisèl ?
L’ha fac’ gió en cülmartel ! 2)
(… l’era già brüt, ma dopo sta bota
al ghe ignüt ol müüs come na sciota …) 3) – 4)
al se spianàat fò lonch e tiràat
e la sbatüut ol nas sül selciàat
propi davanti a n’ufizi statal:
che brüta figura, al ghe restàat mal!
Lì defò ghe n’era cinq a fumàa;
tüc’ ensèma, a-i se mes a grignàa:
“brao nano, coma te se snodàat, 5)
al Circo Togni te sarisèt ben pagàat!”
Quan ca ià vist ol so müüs pelàat,
ol sanch ‘n deli veni al ghe gelàat:
sicome l’è olt come en scrignol, 6)
a-i ciamava i genitori da vignii a tol! 7)
Quant ca al ghe ruàat a tras empée, 8)
ai ià squadrac’ tüc’ bée bée;
l’ha vardàat löör, l’ha vardàat l’ufizi,
la òia de vendicas la süperàat ol strimizi!
Löör, ca l’era ‘n ministro e miga en formagél, 9)
a-i le podeva miga de certo savél! 10)
I-era 'mbambolàac’ a fisal a buca vèrta:
“Mama sa l’è brüt, tréch sǜ na cuèrta!” 11)
L’è scapàat ià de gamba lèsta,
coma n’Orango en de la forèsta:
coma 'n türco entàat al fümava
ma col brasc gió ric’ la ghe se smorsava: 12)
la zigarèta sǜ la strada la strüsnava,
e lüu sempre pusè al se ‘ncazzava;
adès ve sistemi mi, par li fésti,
ve faròo laoràa tüc’ come bésti!
Basta 'nfrüensi, basta fregiór, 13)
a ogni starnüt ve mandi ol dotór,
gnàa i bisogn podarée ca pù fàa,
anca sül water ve fòo controlàa …
'Ntàat ca’l pensava a chi da fregàa
al ghè ignut ol müs gialt come zafràa:
pòro Brunèta, la rabbia pruada,
la ta brüsàat ol fidèc e po’ aa la corada! 14)
Ai dis ca l’è pòch, òl tèep che ghè resta,
tüc’ i statai ai se sènt già ‘n festa;
l’è già bèla che pronta la Circolar:
giornada pagada òl dì del füneral! 15)
Albosaggia, 28 Settembre 2009 Paolo Piani
NOTE
1) Brunetta Renato, ha ricoperto dal 2008 al 16 novembre 2011 la carica di Ministro per la pubblica amministrazione e l'innovazione.
2) curmartel = capitombolo
3) sciota = per chi non è contadino: pupù della mucca, che cadendo da così in alto si spiattella
4) müüs - viso
5) snodat = sciolto, agile nei movimenti
6) scrignol = piccolo scrigno, di altezza limitata, usato anticamente per conservare la farina e altri alimenti.
7) vignii a tol – venire a prenderlo
8) tras empée – tirarsi in piedi
9) ca l’era ‘n ministro e miga en formagèl – che era un ministro e non una piccola forma di formaggio (si allude all’altezza …)
10) a-i le podeva miga de certo savél – non potevano certamente saperlo
11) trec sǜ na cuèrta = stendetegli sopra una coperta
12) ma col brasc giò ric’ la se smorsava - … essendo corto di gambe … con il braccio giù dritto la sigaretta gli si spegneva, in quanto sfregava contro l’asfalto
13) enfruensi, fregiór – influenze, raffreddori (tutte cause di assenteismo).
14) Corada - polmoni
15) legge del contrappasso; povero Brunetta, si girerà nella tomba sapendo che il giorno del suo funerale, tutti gli statali saranno in permesso pagato.
alégro
agg.
contento, lieto, gaio, di buon umore; divertente, scherzoso, spassoso; pacevole, vivace (spec. di colore);
'L bṍö e la scigàla
IL BUE E LA CICALA
'L BÖÖ E LA SCIGÀLA
´Ntáat-ca ´l bṍö l’era réet a aràa ´l càap, pòoch lóntáa la scigàla l’era réet a cantàa quànca de cólp la pianta-iló par dìc al bṍö:
''Te àret àa màal; oibò. Varda varda, te fàc' 'n sólch tüt stòrt.''
´L bṍö, stràch e süáat, 'l òlsa la cràpa e 'l ghà respondǜt en manéra sotegnüda:
<< Cóma te fàc' a capìi chè ari stòrt ? >>
'' Parché li òtri rödàni iè tüti rìci.''
<< Ciarlüna te doarisèt savìi chè dòpo avìi aráat 'n càap 'ntréech 'n sbàglio lengéer se dóarìs facilmèet perdunàl; ma già ti te sée bùna nóma de cantàa e tè laóret mài.>>
Móràl dela faola: L'è fàcel fàch sǜ la cùcola ai òtri e mài fàa negót.
La mòrt la stà sül téc’, la varda cà gnè gióöen gnè vec’.
La morte sta sul tetto, non distingue tra giovani e vecchi
Le sórt cóma 'na tàpa
è sordo come un pezzo di legna - Nella foto ironia della sorte la "tapa" diventa un ausilio assieme all'altoparlante per favorire l'udito
Li véspi
Le vespe
Li véspi
O ité par i pràac’ o par i bösch am se ‘mbateua ’ndèn quai vespèer, stès al capitàva àca li vàchi ca lì zompaua ià debòt a pèrli.
Sè te se 'ncorgevet ‘n tèep ilura ‘l bastaua stà àla larga, vargüu ‘l se ‘ncurgiüut a fà bronzéli par patüsc ‘ntàat cal slungaua li màa ma ormai l’era tardi.
De sücüur li te piaua e li püsé deli olti se mèteua sü ‘mpìt de pìsa e pò la làma dè la mèla sura la piada e ‘ndèl gìr de pòoch ‘l pasaua tüt.
La Carla Pedruzzi ine cünta ‘mpéer de béli capitadi üna sü al Bosàgia Vegia àla Mansüeta e al so fiöl ‘l Fausto.
La portaua sü gràsa col gèrlo ‘ndèl pràat a la Saèta ca l’era già pascolàat e al ghè ‘ndaua réet a stò rèdès ca’l giüghètaua con scià ‘n cavìc’, ‘mbòt al lè picaua sü ‘nden fiör ‘mbòt sü ‘nden sàs.
La màma, ruada ‘nghée ca ghera ‘na poosa, ‘n sàs da pùgiàa ol cùl e ol font dèl gèrlo,la sé ferma ilò; chèl’otro lè amò réet a giügàa col cavìc’ e la idüut ‘n bögiàt ‘ndol pràat e sübet ià a ‘nfilàité ol bàchèt.
Cal lavés mai fàc’, al saltafò dal böc’ ‘n sàm de vèspi come màti.
Ol rèdès lè pasàat gió a cór par ol pràat ma ilò con scià ol gèrlo ghera la Mansueta, la seua ca pü quati fàn e al canaia la ghà òsàat réet:
“Diu c’al malidìsi chèl canaiüsc, la da ignìch èn mèet da zegà fò li vèspi!”
En chèsto caso al ghè staua bée a “Diu c’al te strèbuduni….”
N’otra olta sü al Campéi al Pianilìi àla Silvia di Marc ‘n vedèl l’era réet a scapàc’ ité par ol bösch e lée a córèch réet par ulìi oltàl.
Sto vedèl ‘nchèla al ghè va sura con pè a ‘n vespèer e la Silvia ca la gheua sü li sotàni lónghi, col cór la ghè ndàcia propi sura.
Sóta li sotàni ‘na budùnèra che nò te disi, dèla Silvia pös ca dìi ma ilura li femmi ‘mpóo sü de ètà i’era sènsa müdandi.
Chìi ca ià vìst sta scéna i sé sgarbèlaua dal grignàa, a ‘nsèm!
La vìta sü par i magènch e i mùut dèl Bośàgia - PDF
