dall' Italiano al Dialetto Bośàc'
Digitare una parola o una frase da tradurre in dialetto.
Òl véc'
ÒL VÈC' - (<<NEMBRO>> Capitolo 29)
Sóo sentáat ai pée de chèl ca 'l resta dól práat ciamáat “riva”.
Parché da stì pàart 'ndùa tüt l'è 'n pendènsa, 'l gh'è sèmpre quai lööch amò püsée 'npée: òl práat en quistiù l'era trà chi-sc'.
'N münüment al besógn e ala miśéria.
La córt
IL GABINETTO
LA CÓRT
Me regórdi, iè ca pasàc’ tàac’ agn,
embòt an ghera la córt al pòst del bagn,
e miga con li paréet de piastreli decoradi
ma nòma quai tàoli a la men pegio ‘nciodadi;
sa te sévet furtunàat, quatro paréet la ghéva,
con en pù, ‘na purtina de legn ca la fava leva
sǜ dü tochéi de coràm fisàac' a ‘n pàal de castàa,
ca con ótri trìi i-la tegneva en pée sènsa croàa,
e sa te végnevet fó da ‘na famiglia èntevedüda,
magari n‘ òtra às a fàa da tec’ i l’ariss metüda
(ma quai olti, pütròp, la ghera gnàa chèla,
e sà ‘l piöeva, te duévet tó-réet l’ombrèla);
sà ‘nvéci i töi iera en pö agri en del rangiàss,
nòma de trei parèet te dùevet contentàss,
e iscé, sa la te scapava, te dóvevet speciàa
ca ‘ndi lööch atóren ghe fóss nügüu a laoràa
par miga fàs vidìi con li braghi gió a tólombola,
… ma l’era pusé malfàa che véisc a tómbola!
Però, sicome par tüc’ l’era iscé ca l’andava,
sa ‘l sucedeva, la crapa da l’òtra i girava !
(Ghée da savìi ca ‘sti córt se li fava-sù, despès,
propi apröof apröof a li cà, en del regréss:
ieva da vèss comodi, a portada de màa,
parchè sà ghé ‘l beśógn, se pö ca ‘ndügiàa,
e segónt mì, ol pràat defó de cà, g’arìsi gnàa da dil,
l’è própi par ‘sto mutìif cà a-i l’ha ciamàat curtil !)
Ma l’è gnàa mó finìit ‘stò progèet universàal,
portée n’àtem de paziensa e ve cünti ol finàal:
Nòtra às, pugiada a travèrs bén bée,
tüso ‘na türca par pugiach sǜ i pée,
la completava l’aredamènt de ‘stò pustüsc,
sura a ‘n gran bóc’, cuerciàat de patüsc!
Dè sücüur de duévet ca vìi sógn
en del mòment del tò besógn:
ghéra miga da sentàs con li paróli crosadi,
li Sitimani Enigmistichi a-i ieva càach 'nventadi,
e purtròp ghera gnàa niént da tacàs,
e sa ‘l te capitava, par la prèsa, da scapüsciàs,
te duevét nóma speràa en de quai Sant,
par miga piombàa gió ‘ndèl böc’… con tüto quant!
- - * - * -
A pensàch adès, al par róbi de l’òtro mónt,
ma ilùra as ghè fava gnàa càas fina’n fónt;
la còrt par i sö biśógn e ‘l bagnìi par lavàs,
e guai al mónt sa t’évet da lamentàas!
Però che bèla ròba ca l’è ‘l progress!
‘Na òlta sa te ghévet da ‘ndàa al cèss,
te scapàvet defó par miga spant l’odóor,
adès, te córet en cà par salvàa l’onóor! -
cagadóor (cagaàbus) = cacatoio
Latrina a fossa
scṍla
(scṍli), s.f.
scuola, edificio scolastico
L'üsignṍl e 'l cucù
L'USIGNOLO E IL CUCULO
L'üsignṍl e 'l cucù
´N dì l' üsignṍl 'l górgóiava pròpi 'n d'en bèl modo par vidìi sé la ğéet i fódes sensìbei ala bèla sùnada dól sò cant.
Quai matéi ca i giügàva par i pràc’ ià cuntinuáat i sóo giṍch sènsa dàch vasiù.
´Nchèla àa´l cucù là ulüut pruàa la sùa óos e là utignìit da lóor mìla batüdi de màa.
Chìi bùu rèdès i grignàva a crépa pèl e i ripéteva vinti òlti chèl alégro cucù, cucù.
Là dìc' ´l cucù al l' üsignṍl: "Te sèntet cóma il sùu dèla mia óos 'l fà piasé a li óregi de stì gióegn?
I preferìs li mei cantàdi a li tòi."
´Nchèla 'na pastorèla la travèrsàva piàn piàa chèla rìva piéna de fiór e ´l cucù 'l pianta ca ilò da cantàa.
La pastorèla la se dégna ca de scoltàa chèl cant nòios.
L'üsignṍl là ricuminciat li sṍi bèli cantadi e la matèla, ciapàda dala belèza de chèl cant la sè comòsa e dai sṍö ṍc’ 'l ghe vegneva giò làgrimi de afeziù.
L'üsignṍl ilùra 'l ghè dìs al cucù: "Te védet quàl ca l'è ól risültàat par chi ca i canta a li ànèmi sensìbeli.
'L me fà pǜsè onóor 'na làgrima dèla s-cèta ca li táati batüdi de màa ca te ghée ricéüut ti."
Al vàl püsé ....
Siamo passati dalla zappa all'eloquenza senza accorgersi;
una volta si diceva:
"Vale di più la zappa delle chiacchiere" e tutti lavoravano;
adesso sono anni e anni che sovvertono tutto:
" vale di più lo sproloquio, le chiacchiere che la zappa" e pochi a lavorare;
e quelli delle eloquenti chiacchiere si son messi a scrivere le regole di come devono lavorare quei pochi.
'Na femma e ol Rè de Cipro
Dunca i de savì che quanca gh'era ol prüm Rè de Cipro, dopo ca 'l Goffré de Büglion l'à liberáat la Tèra Santa, l'è sücèss ca 'na fèmma de Guascógna l'èra 'ndàcia par devuziù, al Sànt Sepolcro.
'Ndèl tornáa 'nréet l'è pasada da Cipro e ilò 'l ghè stàc' 'n balòss ca al ga fàc' 'n gran desprézi.
Lee, ca la pödeva ca viagiò chèla balòsada, l'à pensáat de 'ndáa dal Rè, ma gh'è stàc' vargüü ca i ghà dìc' ca la podeva sparmìi la fadiga parché ol Rè l'éra 'nscé 'n minghèrlo de üu sènsa negüna conclusù ca al se ne lagava fà a lüu de tüti li sòrt, iscé ca 'l pödeva ca scoldàsela par i òltri.
'Nscé tüc' chì ca i gheva vargót sül stómech ai se sfogava col fàch a lüu 'n quai desprézi.
La femma a sentìi stì róbi, de già ca la ghera ca òltro da fáa, pàr consolàs 'n de 'na quai manera la s'è mèsa 'n cràpa de 'ndáa a cüntaghèla sü stès.
L'è 'ndacia da lüü e 'n méz a na caragnada la ghà dic':
< Òh lüü, mi sò minga vignüda chilò parché ghabi spèransa ca lüu l'àbes da vendicáa la figüra ca i mà fàc' a mi, ma 'n scambi 'l preghi piscì de dìm coma 'l fa lüu a viàgò i desprézi ca ò sentüut ca i ghé fà a ca lüü.
Iscé me tegnaroo a mi 'n còrp 'l desprézi, ca 'l mè tucáat, con táata pazièsa; 'l le sà ol Signor se sarìsi contèta de fàch 'n règáal a lüü, pòsto ca 'l gàbes bùni spàli.
'L Rè, ca l'èra sempre stàc' iscé manfrèch e pigro, 'l s'è coma desedáat fö, e a bùn cünt, là cuminciáat a faghèla pagà a chì ca i gheva fàc' la balosada a chèla femna e pò l'è ügnüut 'n cáa de Dio cuntra tüc' a chìi ca i ghè mancava de respètt.
