dall' Italiano al Dialetto Bośàc'
Digitare una parola o una frase da tradurre in dialetto.
La rògia e la bradèla
LA RÓGIA E LA BRADÈLA
Tüti li cuntradi li gheva la sua fontana 'nghée se 'ndava a tö l'acqua coli sadeli e'l bàgiol par portali, chèsto prüma ca i meteves l'acqua 'n cà.
Apröof ali fontani al ghera ol sò lavatoi e l'acqua ca la sculava fò dala fontana la 'ndava giò 'ndèl lavatoi e dopo dal lavatoi la 'ndava giò 'ndèla rógia; ma prüma de fa sǜ ol lavatoi se meteva giò la bradèla ndèla rógia, sè 'mpozzava 'n pìt l'acqua con quai sàs e se l'avava i strasc 'ngiönögiadi giò 'ndèla bradèla.
Ode a l'urinari
Ode all'orinale
PARCHÉ MÉE ABANDUNÀAC’ ?!
Tüt de biànch lacàat,
sèmpre nèt e urdinàat,
posàvi ité ‘ndèl cumidìi,
gió ‘nbas, deréet al spurtilìi;
e sa, ‘nvéci, al me tucava laoràa,
sóta al léc’ stavi tranquil a speciàa
fin ca òl sùul l’era ca levàat
e con l’acqua de la rógia vignivi lavàat!
Me presenti: sóo l’urinari,
reperibèl ogni nòc’, salvo straurdinari!
Fóo en servizi scrüpolóos e riservàat:
mai da la mia buca ‘na cùcola l’è scapàat!
Parchè nü urinari tüt me vedéva;
di nòs padrù tati róbi me conoséva:
li quistiù pusé intimi e delicadi,
a nü li podeva ca vèss piacadi!
Me seva , saparsòrt!, chèl ca i maiava,
a stranguiù, ü sa i lè mastegava,
sa i stava en buna salùt ü miga tàat,
sa i stava en pàas ü sa ieva rognàat;
me capiva àa de li stagiù ogni pasàc’,
sa li vachi iéra süci ü li fava làc’,
quant ca ‘nde l’ òrt l’era marüuc’ i zuchìi,
ü quanda li patati … ensema ai cudighìi!
Ma nùu, de tut chèl ca ‘l sucedeva ,
uficialmènt niént me vedeva:
en silénsi me fava la nòsa misiù,
tuso en prèvet che ricéef la confesiù!
E adèss, dopo ca par mila e pusé agn
ma sempri fac’ol nòs dovéer sensa lagn,
me sta abandunàac en mèz a la cunfusiù,
piée de ragnini, sensa n’óngia de compasiù!
A pensàa … da chèl ca se sènt al telegiornàal …
con tata géet che cupa, violènta e fa del màal,
… ‘mbé … a cérti crapi sènsa scervèl,
me pódariss benisèm fach da capèl!!!
bìsola
(bìsoli), s.f.
truciolo
La móntàgna deli stéli ca iè réet a dàgió
La montagna delle stelle cadenti
èco 'na stòria 'nventàda, ambientada sǜ 'ndèna móntàgna de cuntadìi còi sóo animàai.
La móntàgna deli stéli ca iè réet a dàgió
Sǜ 'ndèli spóndi grandiósi dol mùut Amàar, 'nghée ca l' ària la seva dè pèsc e i cràp li uspitaua lìchen argentàac', 'l nàseua 'na pìscena bàita cuntadìna.
Chiló 'l vìveua ol nòno Leo, 'n óm cò li màa rügóśi cóma la rǜsca dè 'n véc’ pèsc e la sùa tenǜda 'n pìscen mond dèla natüra 'nghée ca la vìta la pulsaua èn armunia.
Ol protagunista pǜsé ciacerù l'era 'l Berto, 'n véc’ bósc cò 'n sénso gùz dèl' batǜdi e 'na braüra da miga crèt 'ndèl truàa sèmpre i pàscoi pǜsé suculénc'. 'N dì, 'ntàat ca l'era 'ntènt a maià scià l' èrba trà i cràp là sentüut 'n früscio stràa.
L'era Mimì, 'na bólp rósa cò 'na gàla biànca sǜl còl ca' la córeua cò 'n' ària strimìda.
"Berto vén debòt, 'l fiǜm lè réet a süga!" - là sclamàat Mimì, ntàat ca'l sarnegàua - "ghè ca pǜ 'n fìl d' acqua par pudì bìif."
Berto, sebée pèrplès là ca esitàat e 'l ghà respundǜut: "preòcupet ca Mimì, ò vìst vargót dè stràa stanòc’, al ghè 'n véc’ póz smentegàat èn fónt àla vàl, sóo mì cóma sè pó ruà iló.
'Nsèma 'l bósc e la bólp i se mès èn màrcia. 'Ndèl pèrcórs ià 'ncuntràat òtri paeśàa dèla móntàgna:
- Ciara, 'na végia càora biànca dèla maśù ca' cò 'l sò bèśolàa 'ncagnìit la riciàmaua l'atensiù di òtri animàai;
- Marta, 'na pégora gióena e purósa ma dotada dè 'n'òregia ecèzionàal ca' la sènteua a dòs li vibraziù dol teré e li óos lóntàni di camósc;
- Grisù, 'l gàal dèla tenǜda ca' cò la sùa óos squilànt al desedàua tǜc’, al lüus dèla dómàa, ma ca' chèsta òlta lè rèstàat èn silènsi travaiàat par la mancànsa dè acqua.
Iè rüàac' al póz, 'n véc’ scérsc dè sàs cüerciàat dè mǜs~c’ ma l'era quaśi a sèch. Berto però, 'l se regordàat deli stòori ca' 'l nòno Leo 'l ghè cüntáva sǜ: "Sóta la preda pǜsé grànda, al ghè 'na stèla réet a dàgió", la mormoràat daparlüu, " 'na stèla ca' la ghà durmìit par sécoi."
Cò i sṍö źòcoi Berto là pruàat a spostàa la gròsa preda. Al ghe lè faua ca. Mimì sènsa ülil lè 'ndàc' apröof e cò 'n cólp balòs dè mǜus 'l ghà ruàat a fàla brǜscàa dè fianch e sót al se urìit 'n pìscen böc' da 'ndua là cuminciàat a bóifò 'n fiòt dè acqua frèsca cóma 'na sorgènt ca' la móntàgna la gheva tegnǜut piacàat par 'mbèlpóo.
L' acqua la scóreva a 'mpinìi 'l léc’ süc' dol torènt e a töià la sìit a tǜc’. Ol cuntadìi, curüut-iló al riciàm dè 'l Berto, là idüut la scéna con maravéia e piaśé. Là carèzàat, 'ntàat cal grignàua, 'l bósc, la bólp e la gióena pégora.
Da chèl dì la vìta sǜ 'ndèla móntàgna, deli stéli ca iè réet a dàgió, lè cambiàda.
I animàai, ünìc' da chèsta vèntüra, ià 'mparàat a vaidàs. Aa ol cuntadìi Leo, a vidìi 'l lègam trà i sṍö animàai e l' acqua, la capìit la 'nteligènsa di sṍö paeśàa.
E ògni òlta ca' 'na stèla la dàva gió, la ğéet dol lṍöch, la diśeva ca' l'era üna deli soréli dèla stèla réet a dàgió ca' la gheva slavàat 'l fiǜm.
'N scrìt da règordàa dè cóma l'armunia e la colaboraziù i pödés portàa acqua e speransa àa 'ndi lṍöch pǜsé amàr dèla tèera.
'l coreva l'àn 2123
Correva l'anno 2123
'L coreva l'àn 2123
Ol Gioanìi stà dómàa l'è levàat bèlebée debòt par darigola a li sṍi vàchi 'ndèla maśù, pò l'è 'ndàc' a fà 'n ràas dè fói séchi 'ndèl bósch par 'l paiù deli sṍi bèsti.
Ma l'era ca finìda, l'è 'ndàc' àach a fàa 'n grṍöf dè légna par 'l fuglàa ca'l üsa par quagiàa 'l làc’ mèsgió 'ndèla coldéra lónga.
Ùra ca là finìit dè fà ol fórmai e 'l bütéer col penàc’ l'è ruàat quasi l'ùra dèla marènda ma al ghè mancàva amò dè segàa 'n pìt de èrba 'ndèl pràat.
'Ntàat ca'l tornàva vèrs cà, 'n póo dè prèsa, là 'ncuntràat l' amìis Tunìi ca'l ghà domandàat: " 'nghée te 'ndée iscé dè córsa?"
<Ndóo a 'nviaià la stampant trìiD 'ncöö stampi gió 'n filèt dè pulàstro con té quai venadǜri dè càrna dè cunìc’ con té àa 'n póo dè sigriśṍla pò fó 'ndàa a ròst tǜt cóma se fàva 'na òlta èn dè'na padèla con gió bütéer frésch dol nòś.
Già ca ghè sóo me stàmpi àa 'na bèla pulintina còla farìna mès-cia, 'n póo giàlda e 'n póo de chèla nìgra de grìi. Te salüdi.>
