dall' Italiano al Dialetto Bośàc'
Digitare una parola o una frase da tradurre in dialetto.
Quàati fadighi e sacrifìzi
Quati fadighi...
Quànca se güsta con piaśé chìi formai saurìc' o se tira col cortèl sǜra al pàa ol bütéer frésch, doràat e prüfümàat se ghà ca idea dè quàati fadighi e sacrifìzi l'è costàat a chì póori pastóor par pùdìi fài sü.
Ol piaśé ca i prua èn póoch al vée fò dala fadìga dèl laóor dè tàac'; ol bütéer pǜsé bùu l'è chèl ca’i fàsü dal làc' dèli vàchi ca li maià èrba taiada scià sü 'ndi brich a precipìzi, dali cresti di scìmi 'ndùa la natüra l'è belebée salvàdega e li èrbi bèli fiuridi.
Beśògna sempri uláa bàs
Bisogna sempre volare basso
BEŚÓGNA SÈMPRI ULÀA BÀS
(Poesìa cùntra la supèrbia)
Adès öli faf èn gran regáal:
ve disi còma fóo mì, la sudiziù a véisc’,
quànca denáaz me trǜi chi la bùca i stréisc’,
e i mèt su ‘na crèsta tüso chèla d’èn gáal!
Ghée da savìi ca áa i pusé scióor al mónt,
‘na òlta al dì, almeno, i gà da ‘ndáa ‘n bàgn
e i se cala li braghi fina al calcàgn
e anca li mudandi fina gió èn fónt!
Quànca i gà òl cù sùra l’às pugiáat,
anca i óm pusé poténc’ de la tèra,
i padrù de la páas e de la guèra …
sa te ghè pènset, òl reguart l’è scapáat!
Par esémpi: sa al Pùtin l’és da scapàch
‘n dèn bósch sènsa ‘n panèt gió ‘n scarsèla,
ma nòma in gìir de castáa ‘na quai fòia
da fáa li guéri al ghe scaparìs la òia,
e magari vargüu còn scià la mèla,
i podarìs taiáach-ià òl so margnach!
destacàs
v. rifl.
staccarsi
La móntàgna deli stéli ca iè réet a dàgió
La montagna delle stelle cadenti
èco 'na stòria 'nventàda, ambientada sǜ 'ndèna móntàgna de cuntadìi còi sóo animàai.
La móntàgna deli stéli ca iè réet a dàgió
Sǜ 'ndèli spóndi grandiósi dol mùut Amàar, 'nghée ca l' ària la seva dè pèsc e i cràp li uspitaua lìchen argentàac', 'l nàseua 'na pìscena bàita cuntadìna.
Chiló 'l vìveua ol nòno Leo, 'n óm cò li màa rügóśi cóma la rǜsca dè 'n véc’ pèsc e la sùa tenǜda 'n pìscen mond dèla natüra 'nghée ca la vìta la pulsaua èn armunia.
Ol protagunista pǜsé ciacerù l'era 'l Berto, 'n véc’ bósc cò 'n sénso gùz dèl' batǜdi e 'na braüra da miga crèt 'ndèl truàa sèmpre i pàscoi pǜsé suculénc'. 'N dì, 'ntàat ca l'era 'ntènt a maià scià l' èrba trà i cràp là sentüut 'n früscio stràa.
L'era Mimì, 'na bólp rósa cò 'na gàla biànca sǜl còl ca' la córeua cò 'n' ària strimìda.
"Berto vén debòt, 'l fiǜm lè réet a süga!" - là sclamàat Mimì, ntàat ca'l sarnegàua - "ghè ca pǜ 'n fìl d' acqua par pudì bìif."
Berto, sebée pèrplès là ca esitàat e 'l ghà respundǜut: "preòcupet ca Mimì, ò vìst vargót dè stràa stanòc’, al ghè 'n véc’ póz smentegàat èn fónt àla vàl, sóo mì cóma sè pó ruà iló.
'Nsèma 'l bósc e la bólp i se mès èn màrcia. 'Ndèl pèrcórs ià 'ncuntràat òtri paeśàa dèla móntàgna:
- Ciara, 'na végia càora biànca dèla maśù ca' cò 'l sò bèśolàa 'ncagnìit la riciàmaua l'atensiù di òtri animàai;
- Marta, 'na pégora gióena e purósa ma dotada dè 'n'òregia ecèzionàal ca' la sènteua a dòs li vibraziù dol teré e li óos lóntàni di camósc;
- Grisù, 'l gàal dèla tenǜda ca' cò la sùa óos squilànt al desedàua tǜc’, al lüus dèla dómàa, ma ca' chèsta òlta lè rèstàat èn silènsi travaiàat par la mancànsa dè acqua.
Iè rüàac' al póz, 'n véc’ scérsc dè sàs cüerciàat dè mǜs~c’ ma l'era quaśi a sèch. Berto però, 'l se regordàat deli stòori ca' 'l nòno Leo 'l ghè cüntáva sǜ: "Sóta la preda pǜsé grànda, al ghè 'na stèla réet a dàgió", la mormoràat daparlüu, " 'na stèla ca' la ghà durmìit par sécoi."
Cò i sṍö źòcoi Berto là pruàat a spostàa la gròsa preda. Al ghe lè faua ca. Mimì sènsa ülil lè 'ndàc' apröof e cò 'n cólp balòs dè mǜus 'l ghà ruàat a fàla brǜscàa dè fianch e sót al se urìit 'n pìscen böc' da 'ndua là cuminciàat a bóifò 'n fiòt dè acqua frèsca cóma 'na sorgènt ca' la móntàgna la gheva tegnǜut piacàat par 'mbèlpóo.
L' acqua la scóreva a 'mpinìi 'l léc’ süc' dol torènt e a töià la sìit a tǜc’. Ol cuntadìi, curüut-iló al riciàm dè 'l Berto, là idüut la scéna con maravéia e piaśé. Là carèzàat, 'ntàat cal grignàua, 'l bósc, la bólp e la gióena pégora.
Da chèl dì la vìta sǜ 'ndèla móntàgna, deli stéli ca iè réet a dàgió, lè cambiàda.
I animàai, ünìc' da chèsta vèntüra, ià 'mparàat a vaidàs. Aa ol cuntadìi Leo, a vidìi 'l lègam trà i sṍö animàai e l' acqua, la capìit la 'nteligènsa di sṍö paeśàa.
E ògni òlta ca' 'na stèla la dàva gió, la ğéet dol lṍöch, la diśeva ca' l'era üna deli soréli dèla stèla réet a dàgió ca' la gheva slavàat 'l fiǜm.
'N scrìt da règordàa dè cóma l'armunia e la colaboraziù i pödés portàa acqua e speransa àa 'ndi lṍöch pǜsé amàr dèla tèera.
Amò ‘n póo cà ‘l ghè crès .....
se ingrassa (cresce la pancia) ancora un po’, non passa più dalla porta
