dall' Italiano al Dialetto Bośàc'
Digitare una parola o una frase da tradurre in dialetto.
Lüciaröla
'N puìi e 'na lüciaröla
'N dì ´n puii pìscen de chìi giàlc' tǜt alégro al ghà dìc' ala sùa màma sciǜta:
- " Màma ò decìis, ndóo a cercàa ´l tèsor, sò ca quàat ghe mètaróo a truàl, sò nóma chè ghóo de fàl.
- " Tèsor ? Quàl tèsor ?" la ghà domandàat la màma.
´L puìi la ca sentüt , órmài l'era già sül sentér, ciapàat ´ndi sṍö penśér.
Òl cach
IL CACHI
ÒL CACH 1)
En di nos paés, al capita spès
che apröof a la cà, en del règrès, 2)
‘na pianta de cach la fa ornamènt
a tüt òl giardii e al casamènt.
Chi che pasa, a-i le varda e i pènsa:
che bèla pianta, che bela prèsènsa;
ma nügùu ai fa càas cà la sua bèlèzza, 3)
l’è miga li fói o ‘l früt ma la sagèzza. 4)
Òl cach, de Prümavéra l’è ‘n bagai inocènt 5)
ca al se carga de früc’ e amìs a cènt a cènt; 6)
al pasa quai mìis e ‘l rua l’estàat,
e òl rèdès i n’om l’è urmai diventaat! 7)
Al cünta i cach, al se mèt a pensàa:
ti te sée giüst, te fòo marüdàa;
de ti, al me par ca pos ca fidas, 8)
l’è méi ca te moli, te moli giò bas!
Iscè la ragiuna la pianta del cach,
istès al fa l’óm sa le miga margnach: 9)
i amìs sincéer, sül cóor se da tignii,
i òtri l’è méi giò bas a marscii!
Albosaggia, 26.11.2012 Paolo Piani
NOTE.
1) Ol cac: la pianta di cachi
2) che apröf a la cà, en del règrès: vicino alla casa, nel giardino
3) ma nügùu a-i fa càas cà la sua bèlèzza: ma nessuno fa caso che la sua bellezza
4) l’è miga li fói o ‘l früt ma la sagèzza: non sono le foglie, o il frutto ma la saggezza
5) Bagai: ragazzo
6) ca al se carga de früc’ e amìs a cènt a cènt: che si carica di frutti e amici a cento a cento
7) Rèdès: altro nome per ragazzo
8) de ti, al me par ca pós ca fidàs: di te, mi sembra che non posso fidarmi
9) Margnac: stupidotto
quàal
pr.
quale | tàl e quàal = tale e quale
Ol lambaròt el fìl de òor
Il lombrico e il filo d'oro
Ol lambaròt e ol fìl de òor
'l coràgio dè siguìi i própi sógn e dè esploràa 'l mónt.
Al ghera 'na òlta 'n lambaròt dè nóm Lǜis ca'l vìveva 'n d'èn bósch sóta deli fréschi fói dè nisciolèer.
Ol Lǜis l'era 'n lambaròt curióos e speciàal e 'l scavava 'ndèla tèera dapartǜt.
'Na nòc’ lè 'ndacdefó dal teré par vardàa li stéli 'ndèl cél e al 'na vist üna 'mbèlpóo-bèla a dàgió.
Sǜbet 'l Lǜis là tiratfò 'n s-cès: "sóo stüf dè dì tǜc' stès, ölarìsi vìif 'na vèntüra divèrsa dal sòlet".
'L dì dòpo 'ntàat ca'l scavava 'ndèl teré, là truàat 'n fìl dè òor ca'l lüśìva.
L'era iscé contèet e stüpìit ca là decìdüut dè 'ndàchréet par idìi 'nghée ca'l ruava.
"Che ròba 'l ghè sarà réet a stò fìl d'òor? Ghóo pròpi dè scùprìl!" là pensàat 'l Lǜis.
Là cuminciàat a rampègàa par rùàa sùra la tèera par siguìi 'l fìl dè òor ité par 'l bósch, i pràac’ e àach 'ndèna rógia bèlebée frésca. Ol fìl dè òor al finiva mài.
Lè stacia 'na vèntüra ecitànt da mài smentegàa.
Ol Lǜis là 'ncuntràat taac' animàai cóma li lümàghi, grìi, 'n paù 'mbèlpóo-bèl, coloràat e àa 'na sciguèta.
'Nòtro lambaròt 'l ghà regalàat aretüra di balii de zéneor gròs e bùu bunènti ca i ghà dàc' fòrsa par cuntinuàa 'l sò viàc’ ca l'era amò lónch.
Dòpo mìis dè speriènsi straordinari, 'l Lǜis là vist ca 'l fìl dè òor 'l finiva pròpi defò de lǜs dè 'na végia maśù bandunàda.
Ol lambaròt la picàat la pòrta e sǜbet 'na fata la ghà urìit.
La fata l'era òlta bèla e la sè fàcia idìi davéra coòntèta dè idìi ol Lǜis.
Con tàata sòrpresa la fata là ghà spiegàat al Lǜis ca ol fìl dè òor l'era 'n regàl ca lée la gheva fàc' par premiàa ol sò coràgio e la sùa òia dè aventuri.
"Öla!, che bèl, grazia, te fàc' bée!" là dìc' ol Lǜis con 'n grànt surìis.
Ol lambaròt al se rendüut cǜnt, ca'l bèl viàc’ ca l'eva fàc', l'era tǜt mèret sò, par vès curióos e dol sò coràgio.
L'importa ca quàat ca sè pìscen: sà 'n ghà 'l coràgio dè siguìi i nòś sógn e dè sploràa 'l mónt, 'n pö scùprìi róbi bèli bèlenti.
Iscé ol Lǜis lè tornàat àla sùa cà 'ndèl bósch contèet e sódisfàc' dèla sùa grànda vèntüra.
Pianta 'l pàal...
Pianta il palo e togli il buco
(ma solo la fantasia e la situazione del momento può dare adito ad altre interpretazioni e sottintesi)
E lè sübèt sìira
Ed è subito sera
E lè sübèt sìira
'Ntàat ca 'mpó 'n giüga,
par crèt de pudìi
vès amò rèdès.
Ormai li vachi iè rególadi,
gió 'ndèl'òrt lè scià nòc'...
Góo noma da pizàa la pigna,
speciàa l'ura de scena
e 'ndàa a léc' par seràa i öc.
