dall' Italiano al Dialetto Bośàc'
Digitare una parola o una frase da tradurre in dialetto.
L'óm, l'èrba, el fèe e la vàca
L'óm, l'èrba, el fèe e la vàca
A pensàc' bée 'ngàris ca besógn de niènt òtro che laoràa la tèra par vif bée.
Ol sùul, l'acqua e pòoc de pü e la tèra, laoràda, la da i sòo früt.
Mattarella in visita a Sondrio
MATTARELLA
MATTARELLA
Ol Prèsidènt l’è ruat ol 29 , en gioedì,
par ripartìi ol dì réet , dal dopomesdì ;
l’è ignüt en bòt en Valtelina, a truam,
parché propi a cà nosa al voleva saludam!
A tüc’ i stüdenc’ al gha dic’: vignin, vignin!
Da tüt’Italia ié ruac’: da Lampedusa fina a Livign;
ol Prèsidènt, con ‘na catèrba de acompagnadör,
l’ha ulüut inauguràa l’an scolastèch con tüc’ i onör!
A ghéra de l’Istruziù la sciöra Ministra,
ol sciör Prefèt a la sua sinistra,
ol Proveditör di Stdi , da pòch 'nsediada,
col Presidènt Maroni, a brazzèta tacada,
ol capo de la Pruvincia, coi asesör
ol Sindech de Sondri, Molteni, ol dotör,
e tüc’ chi di ötri paes de ‘sta Val onesta, 1)
con la fasa tricolör sül vistìit de la fèsta!
Tüc’ a Sondri, a-i ghéva apuntament,
pusé de mila, quasi en regiment!
Ma ol Matarèla, cà l’è ‘na smagia, 2)
l’è ‘ndac’ a stàa en Albosagia!!!
“ Hö alogiàat al Hotèl Campéi:
mai idüt Albergo e Paés iscé bei!”
Chisti li paroli cà en buca li ghè fiuriva,
quanda, coi grundulù ai öcc’, al partiva … 3)
“E se mai ghé's da tornàa,
en de ‘sto bèl post amó öli stàa!
Stèss Albergo, stées Paés!
… speri cà nügüu al se senti ofés” …
ih ih ih ih ih ih ihih
NOTE
1) Val onesta: la Valtellina
2) Smagia: mattacchione, burlone, scherzoso, birichino, “Gianburrasca”
3) Grundulù: lacrimoni
Albosaggia, 30 settembre 2016
Paolo Piani
prègna
(prègni), agg.
gravida, pregna
La Rusina e l'Orco
Rosina e l'Orco
LA RUSINA E L’ORCO
'Na scióra la völeva fà 'na tórta par i söo, ma la ghéva ca la padèla par fàla cṍös.
Ilùra là mandàat la fiṍla Rusina a fasla prèstàa da üu ilò apröf, 'n diaoleri d'èn omasciù ca i lè ciamava Orco, 'mbèlpóo sü de èta, ca'l ghéva tàac' atrezi e strümènc' par fàa tüc' i laóràa.
L'Orco al ghèla dàcia ontéra ma al ghà racomandàat dè ridagla 'nréet co'na fèta dè tórta sedenò al se sarìs 'nrabiàat.
La màma dèla Rusina dòpo vì cüśinàat la tórta la lagàat 'na fèta 'ndèla padèla e là dìc': <<Rusina, quanca te gharée òia ripòrtech la padèla al chèl omàsc ma stà atènta a mìga pèrt o fàs robàa chèl tòchèl dè tórta>>.
Ma la rèdèśa, 'ntàat ca la caminava réet al sentéer, al ghè ügüut fam e là maiàat 'l tòchèl de tórta sènsa rispètàa la promèsa fácia al omasciù e a chèla fácia àla màma.
Par mìga presentàs còla padèla ṍida, la rèmàat sü da gióbàs 'na bòiascia dè vàca e coli màa a'la fàcia scià a fórma dè triangól èn manéra ca'l parés propi 'na fèta dè tórta con sura 'l cicolàat.
Quànca l'Orco al se 'ncurgiüut dèla bidùnada, lè 'ndàc' sǜ tǜti li füri e la decìdüut dè fàghèla pagàa.
'Na sìira, ca'l pà e la màma dèla Rusina i'era 'ndac' ià de cà, 'ntàat ca la rèdesa la durmìva 'ndèl sò camirìi süzura, l'Orco là rót 'l védro dè 'na fanèstra e lè ndàc' ditè èn cà 'ndèla cüśìna.
Cola óos gòsa là desedàat la rèdèśa: "Rusina sóo sǜl prǜm scalìi, sóo réet a ruàa, chìi ca la maiàat la mia fèta dè tórta?"
<Sóo ca stàcia mì ! Pà, màma sveglia ca lè scià chèl diaoleri d'èn omasciù>; la osaàat la s-citìna con tàata puura.
Ma l'omasciù li 'ndavasǜ amò: "Rusina sóo sǜl segónt scalìi, chìi ca la maiàat la mia fèta dè tórta? sà te me cüntèt sü coma lè stàacia, te perdonaróo".
<La me dàcia gióbàs e ilà maiàda i cagnù>; là ghà dìc' la s-ciata.
"Rusina sóo sǜl tèrs scalìi, chìi ca la maiàat la mia fèta dè tórta?"
<Al ma la robàda la bólp>.
L' Orco dapé al ghè dìs: "Rusina sóo sǜl quàrt scalìi, chìi ca la maiàat la mia fèta dè tórta? sà tè me'l dìset ca te maiaróo".
Ilùra la Rusina dòpo uìch dìc' taati báli la decìdüut dè confesàa: <Embée, l'ò maiàda mì, adès tò dìc' ol giùst, te preghi maièm ca>.
Ma l'Orco , ca l'era ruàat sünsóm àla scàala, al ghè dìs: "Sicóme gnàa tì te mantegnüut la promèsa, fóiscé a mi"; la brancàat la Rusina e al sè lè maiàda 'ndèn bucù.
Móràal dèla fàola (filógna): Sèmpri rispetàa i acòrdi e mài cǜntasǜ báli
La bùca l’è ca stràca fìn ca la sènt ca saór de vàca.
La bocca non è stanca finché non sente il sapore di mucca
Nóo vìst de tüc' i colóor
Ne ho viste di tutti i colori
'Mbòt, ilò réet a 'na fontana e al lavatòi ghéera quai femmi e a quai óm...
Al pasa ùu dol paées, ai iè varda e al conós la Bianca, la Rosa, la Cilistina ca iera 'nsema a una bionda e 'n'òtra mora propi nigra, cal li lavava i pagn; 'ntàat ilò sentac' sül mürèt dèla fontana, a cüntala, ghéera a 'l Celèst 'nsèma al Rós di 'nité e, stò tàal cal pasava iló al fa:
<'ndèla vìta nóo visti de beli e de brüti ma al m'era gna mò capitàat de idìn de tüc' i colóor, tüti 'nsèma coma 'ncóo>
